De Mars Reconnaissance Orbiter heeft vastgelegd hoe zandduinen op de rode planeet verhuizen. Een verrassende observatie.

Op Mars bevindt zich veel rood stof. Dat stof gaat heel gemakkelijk aan de wandel. Dat geldt niet voor het zwaardere zand. Wetenschappers dachten dan ook dat de zandduintjes op de rode planeet niet of nauwelijks van hun plaats kwamen. Fout gedacht, zo blijkt nu.

Transporteren
“Mars heeft of meer windstoten dan we dachten of de winden zijn in staat om meer zand te transporteren,” vertelt onderzoeker Nathan Bridges. “We dachten altijd dat het zand op Mars relatief immobiel was, dus deze waarnemingen veranderen ons hele perspectief.”

Dit duintje schoof tussen 3 maart 2007 en 1 december 2010 ongeveer twee meter op. Foto's: NASA/JPL-Caltech/Univ. of Ariz./JHUAPL

Snelheid
Uit waarnemingen van de Mars Reconnaissance Orbiter blijkt dat de duintjes soms wel enkele meters per jaar op kunnen schuiven. En daar is best veel wind voor nodig: een beetje zand opschuiven vraagt op Mars namelijk om wind met een snelheid van zo’n 130 kilometer per uur (op aarde zijn daar maar windsnelheden van 16 kilometer per uur voor nodig).

Overigens beweegt het zand op Mars niet op alle plekken: op sommige locaties lijkt het zich echt stil te houden. “De zandduinen waar we geen beweging in hebben gezien, kunnen bestaan uit grotere zandkorrels of misschien zijn de oppervlaktelagen aan elkaar gaan plakken,” vertelt onderzoeker Matthew Golombek.

Hier is te zien hoe het duintje tussen 25 juni 2008 en 21 mei 2010 opschoof. Foto's: NASA/JPL-Caltech/Univ. of Ariz./JHUAPL.