neanderthaler

Neanderthalers en moderne mensen hadden eerder seks dan andere studies suggereren: ongeveer 54.000 jaar geleden al. Dat blijkt uit onderzoek, dat tevens vaststelt dat de Europese populatie moderne mensen 36.000 jaar geleden ontstond.

De onderzoekers trekken hun conclusie op basis van een vondst in Rusland. Daar troffen ze de resten aan van een individu dat meer dan 36.000 jaar geleden overleed. Het lukte de onderzoekers om het genoom van deze oude mens in kaart te brengen.

Neanderthalers en mensen
De resten van de mens vormen meer bewijs dat de eerste Europeanen en en Neanderthalers zich mengden. “Onze resultaten suggereert dat de vermenging plaatsvond toen de moderne mensen zich vanuit Afrika verspreidden, mogelijk toen de moderne mensen voor het eerst naar het Nabije Oosten migreerden en niet toen ze naar Europa migreerden,” vertelt onderzoeker Ted Goebel. Het betekent dat de vermenging zo’n 10.000 jaar eerder plaatsvond dan veel onderzoekers dachten. De studie is in lijn met een ander zeer recent onderzoek dat eind oktober verscheen. Het genoom van een 45.000 jaar oude mens suggereerde toen al dat de vermenging van Neanderthalers en moderne mensen 50.000 tot 60.000 jaar geleden plaatsvond.

Onze voorouders
Maar de vondst in Rusland geeft ons niet alleen een beter beeld van de vermenging tussen Neanderthalers en moderne mensen. De ontdekking vertelt ons ook meer over de totstandkoming van de Europese populatie moderne mensen. Het genoom van het meer dan 36.000 jaar oude individu laat zien dat zodra de moderne mensen zich over Eurazië verspreid hadden, ze zich in drie populaties verdeelden. De nakomelingen van deze drie populaties ontwikkelden kenmerken die volgens de onderzoekers de kern van de diversiteit onder niet-Afrikanen vormen.

Op de foto
Op de afbeelding bovenaan dit artikel zie je een model van het hoofd van een volwassen, mannelijke Neanderthaler. Het model is gebaseerd op de resten van een Neanderthaler die ongeveer 70.000 jaar geleden leefde.

De Paleolithische Europeanen
Eén van deze groepen – de Paleolithische Europeanen – wist als populatie stand te houden ondanks dat er bij vlagen sprake was van expansie en contact met andere populaties. Pas 8000 jaar geleden – toen de boeren in het Midden-Oosten arriveerden – veranderde deze populatie doordat deze zich intensief vermengde met deze boeren. “We weten nu zeker dat de belangrijkste voorouderlijke populatie van de Europeanen van vandaag de dag 36.000 jaar geleden al ontstaan was en dat latere migraties naar Europa in vergelijking minder significant waren,” stelt Goebel.

Europeanen en Aziaten
Verder weten we dat de splitsing tussen Europeanen en Oost-Aziaten zo’n 36.000 jaar geleden plaatsvond. “Dat laat zien dat deze twee gebieden bijna tegelijkertijd door moderne mensen afkomstig uit Afrika gekoloniseerd werden.” De resultaten onderschrijven de theorie die stelt dat moderne mensen tussen 50.000 en 60.000 jaar geleden Afrika verlieten en vanuit het Nabije Oosten twee gebieden koloniseerden: een groep trok richting het westen (Europa) en een groep verspreidde zich richting het oosten (Centraal-Azië en Siberië).

“Door de genomen uit de IJstijd één voor één in kaart te brengen, schrijven we een nieuw verhaal als het gaat om de oorsprong en verspreiding van onze soort over de aarde. We doen dat stap voor stap, net zoals onze voorouders de verschillende gebieden op aarde – vaak voor het eerst – verkenden.”