Het schip stamt uit 1715. Nog niet eerder is een Nederlands oorloggschip uit de Gouden Eeuw in zo’n goede (vrijwel intacte!) staat teruggevonden.

Zo’n tien jaar geleden ontdekten de Finnen het schip, dat op zo’n 62 meter diepte, op de bodem van de Finse Golf rust. Maar pas in 2014 besloten maritiem archeologen en diepzeeduikers een bezoekje aan het schip te brengen. Het schip bleek zo’n 35 meter lang te zijn en drie masten te tellen (waarvan er eentje nog overeind stond). Aan wie het schip had toebehoord en waar het vandaan kwam, bleef onduidelijk.

Hoe belandde het schip op de bodem van de Finse Golf?
Waarschijnlijk is het schip op een rots onder water lek geslagen en vervolgens rechtstandig gezonken.

Zeekaart
Tot vorig jaar. Toen vond historicus Peter Swart (afkomstig uit Medemblik) een oude zeekaart. Op die zeekaart stond de plek waar in 1715 een oorlogsschip gezonken was, aangeduid. Swart beet zich in de zaak vast en ontdekte dat er in dat jaar maar één oorlogsschip uit Noord-Holland niet meer naar huis terugkeerde: het fregat Huis te Warmelo. Swart zocht vervolgens contact met Finland en vroeg of zij op de plek die op de zeekaart stond aangeduid toevallig een oorlogsschip hadden ontdekt. En de Finnen konden die vraag bevestigend beantwoorden.

Uitstekend bewaard gebleven
Onder meer de afmetingen en de bewapening, maar ook de scheepsbouwstijl van het schip wijzen erop dat het om het fregat Huis te Warmelo gaat. Een unieke vondst. Want het schip is – dankzij het koude water waarin het rust – uitstekend bewaard gebleven. Zelfs alle kanonnen staan nog op het dek. En dat maakt het fregat tot het best bewaarde Hollandse oorlogsschip uit de Gouden Eeuw.

Historici weten voor 95 procent zeker dat het oorlogsschip op de bodem van de Finse Golf het fregat Huis te Warmelo is. Deze zomer zal het schip nader onderzocht worden en gehoopt wordt dat dan met zekerheid kan worden vastgesteld dat het om dit Hollandse schip gaat. Er zullen onder meer houtmonsters worden genomen om de leeftijd van het schip vast te stellen en men zal kijken naar de kanonnen en de spiegel (de achterzijde van het schip) hierop staat traditioneel de naam van het schip.