Nederlandse onderzoekers gaan de komende jaren een veelbelovend vaccin testen dat de kans dat huidkanker terugkeert, wellicht kan verkleinen.

Het vaccin is door onderzoekers van het Radboud UMC ontwikkeld en maakt gebruik van dendritische cellen. Deze cellen ‘vertellen’ in feite aan het immuunsysteem wat er moet gebeuren. Heel concreet: de dendritische cellen halen eiwitonderdelen van kankercellen af en brengen deze naar andere afweercellen, waardoor deze weten welke cellen moeten worden opgeruimd. Het is mogelijk om dendritische cellen van patiënten af te nemen en in het lab te laden met tumoreiwitten en te activeren. Door deze cellen vervolgens weer in de patiënt te injecteren, kan het afweersysteem direct tumorcellen aan gaan vallen.

Het uit dendritische cellen bestaande vaccin is ontwikkeld voor huidkankerpatiënten bij wie recent lymfeklieren met uitzaaiingen zijn verwijderd. Zij lopen het risico dat er nieuwe huidtumoren ontstaan. Dat risico kan verkleind worden door het gebied waar lymfeklieren zijn weggehaald, te bestralen. Maar bestraling kan niet voorkomen dat de tumor op andere plekken in het lichaam terugkeert. Het vaccin is wat dat betreft veelbelovender. Het zorgt er namelijk voor dat de aanval op tumorcellen in het gehele lichaam wordt ingezet en heeft ook nog eens minimale bijwerkingen.

Het Radboud UMC gaat het vaccin de komende jaren testen en biedt de behandeling aan in Nijmegen, Amsterdam, Rotterdam en Zwolle. De behandeling wordt – en dat is uniek – vergoed vanuit de basisverzekering. Daarvoor is 20 miljoen vrijgemaakt. Het onderzoek loopt tot 2021. Tegen die tijd moet duidelijk zijn hoe effectief de behandeling is.