De Grolier Codex is geen vervalsing en daarmee het oudste Maya-geschrift dat de tand des tijds heeft doorstaan.

Dat stellen onderzoekers van Brown University nadat ze de omstreden Grolier Codex onder de loep namen. Hun complete onderzoek is terug te lezen in het blad Maya Archaeology.

De ontdekking
De Grolier Codex werd in de jaren zestig in een grot in Mexico ontdekt door rovers en belandde in de handen van een Mexicaanse verzamelaar: Josué Sáenz. Sáenz stuurde de codex naar het buitenland alvorens deze te overhandigen aan de Mexicaanse autoriteiten.

Grolier Codex

De Grolier Codex is eigenlijk maar een fragment van een codex en bestaat uit tien pagina’s met veel tekeningen, maar ook een kalender die de bewegingen van de planeet Venus volgt. In de codex staan verder verschillende goden afgebeeld. Het zijn de goden die voor de eenvoudigste levensbehoeften moeten worden aangeroepen (bijvoorbeeld de god van de zon). “(De codices van, red.) Dresden en Madrid benoemen heel veel Maya-goden, maar in Grolier gaat het om de fundamentele goden,” stellen de onderzoekers. Verder is de codex niet heel mooi. “Het is in mijn optiek geen high-end product,” stelt Houston. “Niet een codex voor gebruik aan het meest geletterde koninklijke hof. Het boek richt zich meer op beelden en de betekenissen die deze hebben.”

Omstreden
Al vanaf het moment dat archeologen lucht kregen van de Grolier Codex was het geschrift omstreden. En wel om meerdere redenen. Ten eerste was het ontdekt door rovers en niet door archeologen en dus wilden deskundigen er eigenlijk niet aan dat het document echt was. Ook waren er vragen omtrent de acties die Sáenz ondernam nadat hij eigenaar werd van de codex. Waarom stuurde hij deze naar de VS en liet hij deze daar tentoonstellen in de Grolier Club van New York City (een privéclub van bibliofielen waar de codex vervolgens naar is vernoemd)? Wat ook niet hielp, is dat het manuscript heel anders is dan de Maya-geschriften waarvan we al wisten dat ze authentiek waren. Zo bevat de Grolier Codex bijvoorbeeld opvallend weinig hiëroglyfen. “Het werd een soort dogma dat het (manuscript, red.) nep was,” vertelt onderzoeker Stephen Houston.

Het onderzoek
Houston en collega’s hebben de Grolier Codex nu echter nog eens onder de loep genomen. Ze analyseerden de oorsprong van het manuscript en de inhoud ervan. Ook dateerden ze de codex en gingen ze na of vervalsers in de twintigste eeuw de kennis hadden om een codex zoals de Grolier Codex te vervaardigen.

Geen vervalsing
De onderzoekers sluiten uit dat vervalsers de Grolier Codex hebben gemaakt. Ze wijzen onder meer op het kenmerkende Maya-blauw dat in de tekeningen is verwerkt. Pas in de jaren tachtig werd in het laboratorium ontdekt hoe dat Maya-blauw in elkaar steekt. En van het bestaan van de goden die in de Grolier Codex zijn getekend, waren we ook pas op de hoogte toen een eventuele vervalsing al af had moeten zijn.

Oud
Een datering van de Codex onderschrijft het idee dat de Grolier Codex geen vervalsing is. De Grolier Codex is namelijk echt oud. Zelfs ouder dan de andere drie Maya-geschriften die bewaard zijn gebleven (de Codex van Dresden, de Codex van Madrid en de Codex van Parijs). Waarschijnlijk is de Grolier Codex in de dertiende eeuw vervaardigd.

“Een rationele afweging van het bewijs leidt tot maar één mogelijke conclusie,” stellen de onderzoekers. “Er zijn vier intacte Maya-codices bewaard gebleven en de Grolier is er één van.”