Wetenschappers hebben ontdekt dat de hersenen energie besparen door te voorspellen wat ze in een vertrouwde omgeving gaan waarnemen. Het brein kijkt dus, maar denkt ook vooruit. En dat is slim en energiebesparend; zo hoeven minder beelden verwerkt te worden.

Wanneer het brein iets verwacht en dat vervolgens niet aantreft, dan wordt de hersenschors twee keer zo actief en gaat het de nieuwe informatie snel verwerken.

Kantoor
“Neem bijvoorbeeld het bureau in je kantoor,” legt onderzoeker Lars Muckli uit. “Je hebt het al miljoenen keren gezien dus je brein weet hoe het eruitziet en hoeft niet veel tijd te besteden aan de verwerking ervan. Het heeft al een beeld van het, dus het brein voorspelt dat dit is wat het gaat zien wanneer je het kantoor binnenloopt. Maar als je op een dag je kantoor inloopt en je ziet totaal onverwacht iemand anders in je stoel zitten – de minister-president bijvoorbeeld – dan moet je brein harder werken om datzelfde beeld te verwerken.”

Verrassing
De onderzoekers vermoeden dat het brein recente informatie verzamelt om de aan te treffen situatie zo goed mogelijk te voorspellen. “Voor de brein is het vooral een kwestie van het zo beperkt mogelijk houden van verrassingen.”

Proef
In een experiment ondergingen twaalf proefpersonen een MRI-scan terwijl ze naar een beeldscherm keken. Op het scherm verschenen boven en onder op dezelfde plaats voortdurend twee stippen. De proefpersonen keken hier om beurten naar. Vervolgens lieten de onderzoekers een derde stip verschijnen. Als deze op de lijn tussen de twee eerdere stippen lag dan kwam het niet zozeer als een verrassing; het lag al op de lijn die de ogen van de proefpersonen volgden. Hierdoor hoefde de hersenschors ook niet zo hard te werken. Maar als de stip op een heel andere plek verscheen dan werd de hersenschors wel zeer actief.

“Het brein verwacht dingen te zien en wil die heel graag zo nu en dan bevestigd zien. Het is alsof je je de toekomst moet herinneren. Dat verklaart wellicht waarom je een verandering in je kantoor niet zo snel opmerkt; het brein ziet wat het verwacht te zien in plaats van wat er echt is.”