Wetenschappers hebben ontdekt dat ons universum steeds minder sterren produceert. Inmiddels ligt de productie 97 procent lager dan op het hoogtepunt: toen het universum de meeste sterren produceerde. En het wordt alleen maar minder, zo blijkt uit het onderzoek.

De eerste sterren ontstonden zo’n 13,4 miljard jaar geleden. Deze eerste sterren waren waarschijnlijk gigantisch: honderden keren massiever dan onze zon. Maar de enorme sterren waren geen lang leven beschoren: vaak gingen ze maar een miljoen jaar mee alvorens ze explodeerden. Bij die explosies kwam gas en stof vrij waar weer nieuwe sterren uit konden ontstaan. Het is de cirkel van het leven van een ster: de één z’n dood, is de ander z’n brood. Zo zou onze zon een ster uit de derde generatie zijn en dus ontstaan zijn uit het stof van een geëxplodeerde ster die op zijn beurt weer ontstaan is uit het stof van een geëxplodeerde superster.

Telescoop
De onderzoekers wilden nu graag weten hoeveel sterren het universum door de tijd heen produceerde. Om dat te achterhalen, maakten ze gebruik van drie telescopen: de UK Infrared Telescope, de Very Large Telescope en de Subaru-telescope. Ze bestudeerden met de telescopen sterrenstelsels uit verschillende perioden in de geschiedenis van ons universum. Door te kijken naar het licht van gas- en stofwolken waarin sterren in deze sterrenstelsels ontstonden, konden ze vaststellen met welke snelheid sterren hier ontstonden.

De productie van sterren, afgezet tegen de tijd. Afbeelding: D. Sobral.

Vijf procent
Uit het onderzoek blijkt dat het aantal geproduceerde sterren de afgelopen 11 miljard jaar flink is afgenomen. Tegenwoordig ligt de productie zo’n dertig keer lager dan tijdens het hoogtepunt (11 miljard jaar geleden) het geval was. “Als de gemeten afname doorzet, dan zal er in de toekomst van de kosmos, zelfs als we voor eeuwig wachten, niet meer dan vijf procent meer sterren ontstaan,” vertelt onderzoeker David Sobral van de universiteit van Leiden. Waarom de productie van sterren zo is afgenomen, is niet helemaal duidelijk.

“Het onderzoek suggereert dat we leven in een universum dat gedomineerd wordt door oude sterren. De helft ervan werd tussen de elf en negen miljard jaar geleden geboren en het duurde vijf keer zo lang om de rest te produceren.”