Waarnemingen van een Marsorbiter wijzen erop dat ook de grote zandduinen op Mars zich verplaatsen. En dat is heel verrassend.

De Mars Reconnaissance Orbiter zag hoe grote duinen veranderen. Wetenschappers die de beelden bestuderen, moeten concluderen dat de duinen op Mars op grote schaal kunnen veranderen en dat die veranderingen zelfs vergelijkbaar zijn met de veranderingen die duinen op aarde door kunnen maken. Hele duinen die soms wel 61 meter dik zijn, verplaatsen zich over het oppervlak van Mars, zo is in het blad Nature te lezen.

Verrassend
En dat is heel verrassend. De atmosfeer van Mars is namelijk heel anders dan die van de aarde. De atmosfeer van Mars is dunner en heeft een veel lagere dichtheid. Ook komen er op Mars veel minder vaak winden met hoge snelheid voor. En de winden die er voor komen, zijn zwakker dan die op aarde.

Hier is te zien hoe een zandduin zich in 15 weken tijd verplaatst. Foto's: NASA / JPL-Caltech / Univ. of Arizona / JHU-APL.

Schuifelen
Nog niet zo heel lang geleden dachten wetenschappers dat de duinen helemaal niet bewogen. Ze werden eerder gezien als fossiele resten uit een andere tijd en een ander klimaat. In november vorig jaar werd duidelijk dat de zandduinen ‘schuifelen’. Deze nieuwe observaties laten zien dat dat schuifelen niet alleen voor de kleinere duintjes is weggelegd.

Verandering
De onderzoekers bestudeerden beelden van het gebied nabij de evenaar van Mars. Hier komen heel veel zandduinen voor. De beelden stamden uit 2007 en 2010 en met behulp van handige software kon worden vastgesteld hoe de duinen zich in die jaren verplaatst hadden. De resultaten geven wetenschappers een beter beeld van de wind op Mars en de mate waarin deze wind rotsen laat eroderen. “Onze nieuwe gegevens laten zien dat de activiteit van de wind enorme veranderingen in het landschap van Mars bewerkstelligt,” vertelt onderzoeker Jean-Philippe Avouac. “Dit is belangrijk, omdat het ons iets vertelt over de huidige staat van Mars en hoe de planeet vandaag de dag geologisch gezien werkt.”

Eén ding staat wel vast: er beweegt heel wat zand op Mars. De onderzoekers hebben gepoogd die hoeveelheid inzichtelijk te maken. Uit hun calculaties blijkt dat iemand die tussen de zandduinen op Mars zou staan en één vierkante meter in beslag zou nemen, gedurende één aards jaar ongeveer 1500 liter zand voorbij zou zien komen.