mars

ESA heeft vier mogelijke landingsplekken geselecteerd voor ExoMars: de Marsrover die in 2018 de aarde verlaat en in 2019 op Mars op zoek moet gaan naar sporen van voormalig of hedendaags buitenaards leven.

De zoektocht naar een geschikte landingsplek voor ExoMars is al een tijdje bezig. In december 2013 kregen wetenschappers opdracht om met voorstellen te komen. Daaruit kwamen acht concrete voorstellen voort. En ESA heeft dat aantal voorstellen nu teruggebracht naar vier. De vier geselecteerde plekken zullen de komende tijd grondig bestudeerd worden. Naar aanleiding van dat onderzoek moet ESA één van de plaatsen kiezen als landingsplek voor ExoMars.

Evenaar
De vier potentiële landingsplekken bevinden zich allemaal relatief dicht bij de evenaar van Mars. “Het huidige oppervlak van Mars is niet zo prettig voor levende organismen, maar primitieve levensvormen hebben misschien voet aan de grond weten te krijgen toen het klimaat tussen 3,5 en vier miljard jaar geleden warmer en natter was,” vertelt onderzoeker Jorge Vago. “Daarom moeten onze landingsplekken zich bevinden in een gebied met oude gesteenten en waar vloeibaar water ooit overvloedig voorkwam.”

De plekken
ESA heeft gekozen voor Mawrth Vallis, Oxia Planum, Hypanis Vallis en Aram Dorsum (zie ook de afbeelding bovenaan dit artikel). Het gebied rond Mawrth Vallis en nabij Oxia Planum telt heel wat blootliggende gesteenten die ouder zijn dan 3,8 miljard jaar. Ook zijn de gesteenten rijk aan klei, wat suggereert dat hier ooit vloeibaar water aanwezig was. De materialen die ESA in dit gebied graag willen bestuderen, zijn nog maar vrij recent door toedoen van erosie blootgelegd en dus nog nauwelijks aangetast door onder meer de heftige straling waar Mars mee te maken heeft. Hypanis Vallis is weer interessant omdat er een oude rivierdelta en gesteenten die tot zo’n 3,45 miljard jaar oud zijn, te vinden zijn. Dwars door Aram Dorsum loopt een kanaal. Rond het kanaal bevinden zich aangeslibde sedimenten zoals we die bijvoorbeeld ook aan de oevers van de rivier de Nijl vinden. Ook in dit gebied zijn relevante materialen door begraving lang beschermd tegen de vernietigende straling en oxidatie.

Veiligheid
Bij de keuze voor een geschikte landingsplek voor ExoMars kijken de onderzoekers echter niet alleen naar welk deel van Mars het meest interessant is. Minstens zo belangrijk is de vraag of het gebied veilig is: kan ExoMars er veilig landen en rondrijden? Momenteel lijkt het er bijvoorbeeld op dat ExoMars in Oxia Planum met minder problemen te maken krijgt dan in de andere gebieden. Maar het onderzoek loopt nog. Er worden bijvoorbeeld simulaties uitgevoerd om te kijken waar de kans op een succesvolle landing het grootst is.

De uiteindelijk landingsplek voor ExoMars – een missie van ESA en de Russische ruimtevaartorganisatie – zal naar verwachting in 2017 gekozen worden. In mei 2018 kiest ExoMars vervolgens het luchtruim, om in januari 2019 op Mars te arriveren.