Wetenschappers hebben een organisme ontdekt dat al twee miljard jaar(!) niet geëvolueerd is. Een record: nog nooit is een organisme ontdekt waarvan de evolutie al zo lang stilstaat.

De onderzoekers bestudeerden zwavelbacteriën die 1,8 miljard jaar geleden leefden en in gesteenten voor de kust van West-Australië zijn teruggevonden. Tot hun grote verbazing zien deze zwavelbacteriën er net zo uit als bacteriën die 2,3 miljard jaar geleden in datzelfde gebied leefden. En beide populaties bacteriën zijn ook nog eens niet te onderscheiden van de moderne zwavelbacteriën die vandaag de dag voor de kust van Chili leven.

Twee miljard jaar
Het betekent dat de evolutie van deze bacteriën al meer dan twee miljard jaar stilstaat. “Dat is bijna de helft van de leeftijd van de aarde,” benadrukt onderzoeker J. William Schopf nog eens.

De grondig bestudeerde bacteriën uit verschillende tijden. Afbeelding: UCLA Center for the Study of Evolution and the Origin of Life.

De grondig bestudeerde bacteriën uit verschillende tijden. Afbeelding: UCLA Center for the Study of Evolution and the Origin of Life.

Evolutietheorie
Je zou denken dat zo’n vondst de evolutietheorie aan het wankelen brengt. In die theorie richt Charles Darwin zich immers sterker op de organismen die door de tijd heen evolueren dan op organismen die niet of amper veranderen. Hoe is deze onveranderlijke bacterie dan te verklaren? Volgens de onderzoekers bewijst de vondst echter juist wat Darwin meer dan 150 jaar geleden beweerde. “De regel is om niet te evolueren tenzij de omgeving verandert,” legt Schopf uit. De omgeving waarin deze organismen leven is al drie miljard jaar hetzelfde. “Deze micro-organismen zijn goed aangepast aan hun simpele, heel stabiele omgeving. Als ze in een onveranderlijke omgeving zouden evolueren zou dat pas aantonen dat ons begrip van Darwins evolutietheorie tekortschiet.”

De bacteriën die de onderzoekers bestudeerden, hebben slechts twee voedingsstoffen nodig om te kunnen overleven: sulfaat en nitraat. Van beide stoffen was tussen 2,4 en 2,2 miljard jaar geleden meer dan genoeg voorhanden dankzij wat onderzoekers de ‘Great Oxidation Event‘ noemen en waarbij de hoeveelheid zuurstof op aarde steeg. Dankzij die gebeurtenis konden de zwavelbacteriën zich steeds beter redden en vermenigvuldigen.