De bevolking waarvan een land in oorlog is, stemt tijdens verkiezingen eerder op de oudste presidentskandidaat. Dat blijkt uit onderzoek van de VU Amsterdam.

In tijden van conflict zullen mensen eerder een oudere leider kiezen, zo stelt onderzoeker Brian R. Spisak. Zijn onderzoek is gepubliceerd in het tijdschrift PLoS ONE. Volgens hem bestaat er een evolutionair verband tussen ouder worden, status en het gebruik van dominantie om die status te behouden. En kiezers zijn zich hier impliciet bewust van.

Leeftijd
Kan Tofik Dibi van GroenLinks nu juist profiteren van zijn jonge leeftijd of niet? Kunnen we de uitkomst van verkiezingen voorspellen door simpelweg te kijken naar de leeftijd van de kandidaten? Leiderschap wordt namelijk door velen geassocieerd met leeftijd. Deze hypothese stelden de wetenschappers voorafgaand hun onderzoek. En het lijkt te kloppen: wanneer er gestemd moet worden tijdens oorlog, zal een oudere of ouder lijkende presidentskandidaat de verkiezingen winnen. Spisik: “Politiek-wetenschappelijke gegevens laten ons zien dat als leiders ouder worden, er meer kans is dat ze betrokken raken bij een conflict tussen landen. Dat is opmerkelijk, want we weten ook dat testosteron afneemt met de leeftijd, hetgeen zou duiden op een daling van conflictueus gedrag. Wij vonden dat oudere leiders met een hoge status vaker dominante strategieën gebruiken om aan de macht te kunnen blijven”.

WIST U DAT…

Experimenten
De onderzoekers voerden twee experimenten uit. Hiervoor werden 145 deelnemers opgetrommeld, waarvan 97 vrouwen en 48 mannen. In het eerste experiment moesten de proefpersonen telkens kiezen uit twee gezichten waarop zij zouden stemmen. Daarbij moesten ze zich steeds één van de twee scenario’s inbeelden: oorlog of vrede. Zoals verwacht prefereerde het merendeel van de deelnemers in tijden van oorlog een presidentskandidaat die er ouder uitzag. In tijden van vrede echter, werd er vaker gekozen voor een jonge of vrouwelijke kandidaat. Om er achter te komen of de resultaten ook opgaan in moderne verkiezingen werden de gezichtskenmerken van Obama en McCain op onherkenbare jonge en oude gezichten gemorphd (het geleidelijk laten overvloeien van de ene afbeelding in de andere). En ook hier kozen de deelnemers in tijden van oorlog voor een Obama of McCain die er ouder uitzag.

De bevindingen zijn volgens onderzoeksleider Brian Spisak van groot belang. “Ze helpen ons te begrijpen hoe het democratische, bij voorkeur rationele proces van verkiezingen kan worden verstoord door onze aangeboren vooroordelen”.