Het bericht is maar liefst 132 jaar oud. En de fles? Die is afkomstig uit Nederland!

Tonya Illman en Grace Ricciardo ontdekten de fles ten noorden van Wedge Island, aan de westzijde van Australië, tijdens een wandeling. Toen ze het zand uit de fles probeerden te krijgen, rolde er een briefje uit. Op het briefje stond nauwelijks leesbaar een in het Duits geschreven boodschap. Vervolgonderzoek wijst uit dat het briefje zo’n 132 jaar geleden geschreven werd en daarmee is het de oudste flessenpost die ooit is ontdekt.

Nieuw record

De flessenpost die in West-Australië is ontdekt, is aanzienlijk ouder dan de vorige recordhouder. Die was namelijk ‘slechts’ 108 jaar oud.

Deutsche Seewarte
Na de ontdekking van deze flessenpost besloot de man van Tonya op onderzoek uit te gaan en hij ontdekte na lang zoeken dat de bijzondere flessenpost waarschijnlijk deel uitmaakte van een experiment dat tussen 1864 en 1933 door de Deutsche Seewarte werd uitgevoerd. In die periode werden vanaf Duitse schepen duizenden flessen overboord gegooid, met daarin de datum waarop dat was gebeurd, de exacte locatie van het schip, de naam van het schip, de thuishaven en koers van het schip én het verzoek aan de vinder om te laten weten waar en wanneer de fles was gevonden en deze terug te sturen naar Duitsland. Het doel was om zo meer te weten te komen over zeestromingen.

12 juni 1886
Met enige moeite lukte het de Illmans om de boodschap in de fles deels te ontcijferen. En jawel, het briefje maakte melding van een datum (12 juni 1886), de naam van het schip (Paula) en de reis die het schip aflegde (het schip voer van Cardiff in Wales naar Makassar in de Oost-Indische Compagnie). “Het was duidelijk heel opwindend, maar we hadden veel meer informatie nodig,” stelt Illman. “We wilden weten of we een historisch significante vondst hadden gedaan of dat het een heel inventieve hoax was.”

Het schip ‘Paula’. Een schilderij van Edouard Adam. Afbeelding: Deutsches Schiffahrtsmuseum-Unterweser.

Nog meer onderzoek
En dus brachten de vinders de fles en boodschap naar het Western Australian Museum. Een eerste onderzoek wees uit dat de fles uit de tweede helft van de negentiende eeuw stamde en afkomstig was uit Nederland. Ook konden de onderzoekers bevestigen dat het papier sterk leek op goedkoop papier uit de negentiende eeuw. Bovendien bevestigden de onderzoekers dat er in 1886 inderdaad een Duitse boot met de naam Paula van Cardiff naar Makassar reisde. Maar de onderzoekers waren nog niet tevreden. “Uitzonderlijke ontdekkingen vragen om uitzonderlijk bewijs om ze te bevestigen, dus zochten we contact met collega’s in Nederland en Duitsland voor meer informatie,” vertelt onderzoeker Ross Anderson, verbonden aan het Western Australian Museum. En dat wierp zijn vruchten af. In de Duitse archieven werd namelijk een door de kapitein aan boord van de Paula bijgehouden meteorologisch dagboek ontdekt. En dat dagboek meldt dat op 12 juni 1886 een fles overboord is gezet. Zowel de datum als de coördinaten in het archief komen overeen met de datum en coördinaten die in de flessenpost worden genoemd. En ook een vergelijking van het handschrift in de brief en het dagboek bevestigen dat de kapitein beide schreef.

Van de duizenden flessen die tussen 1864 en 1933 door de Duitsers overboord werden gegooid, is er geen één naar Duitsland teruggestuurd. Wel mochten de Duitsers 662 briefjes die in de flessen zaten, terugkrijgen. De laatste werd in 1934 teruggestuurd. En nu is in Australië – op zo’n 950 kilometer afstand van de plek waar de fles overboord werd gezet – dus het 663e briefje teruggevonden. Volgens onderzoekers spoelde de fles binnen een jaar nadat deze over boord werd gegooid in Australië aan, waar deze al snel met zand bedekt raakte, waardoor deze zo’n 132 jaar op ontdekking lag te wachten.