Blijkbaar loopt onze soort al 100.000 jaar langer op aarde rond dan gedacht.

Wetenschappers ontdekten de fossiele resten op de archeologische vindplaats Jebel Irhoud in Marokko. Al in de jaren zestig van de vorige eeuw werden hier fossiele resten van moderne mensen teruggevonden. Lang bleef echter onduidelijk hoe oud ze precies waren. Dit nieuwe onderzoeksproject – dat al in 2004 begon – resulteerde in de ontdekking van nieuwe fossiele resten. In totaal werden er zo’n 16 nieuwe fossiele resten aangetroffen. En tevens zijn onderzoekers erin geslaagd om die pas ontdekte resten te dateren. De resten die al in 1960 werden teruggevonden – aangeduid als Irhoud 1 tot en met 6 – zijn eveneens gedateerd. “Irhoud 3 is de oudste Homo sapiens die nauwgezet is gedateerd: het is de eerste van onze soort,” benadrukt onderzoeker Renaud Joannes-Boyau.

Jebel Irhoud. Foto: Shannon McPherron / MPI EVA Leipzig.

300.000 jaar oud
De resten van de moderne mensen die in Marokko zijn teruggevonden, blijken zo’n 300.000 jaar oud te zijn. Daarmee komt de oorsprong van onze soort in één klap zo’n 100.000 jaar verder terug in de geschiedenis te liggen.

Een deel van een kaak die recent in Marokko is teruggevonden. Afbeelding: Jean-Jacques Hublin / MPI-EVA, Leipzig.

Enkele stenen gereedschappen die in Marokko zijn teruggevonden. Foto: Mohammed Kamal / MPI EVA Leipzig.

Afrika
En dat zet onze kijk op de evolutionaire geschiedenis van onze eigen soort op zijn kop. Zowel genetische informatie als fossiele resten wijzen erop dat onze soort in Afrika ontstond. De oudste resten die ons tot voor kort van moderne mensen bekend waren, waren zo’n 195.000 jaar oud en werden aangetroffen in Ethiopië. “Het feit dat er 100.000 jaar eerder al Homo sapiens waren en dat ze in Marokko voorkwamen, verandert ons begrip en de hypothese omtrent de verspreiding van onze soort door Afrika,” vertelt Joannes Boyau. Onderzoeker Jean-Jacques Hublin voegt toe: “We dachten altijd dat de wieg van de mens 200.000 jaar geleden in Oost-Afrika stond, maar onze nieuwe gegevens onthullen dat Homo sapiens zich rond 300.000 jaar geleden over het hele Afrikaanse continent verspreidde. Lang voor Homo sapiens Afrika verliet, verspreidde deze zich binnen Afrika.”

De evolutie van de moderne mens is nog altijd in nevelen gehuld. Dat is te wijten aan het feit dat er maar relatief weinig oude fossiele resten van moderne mensen zijn teruggevonden. Daarnaast is het best lastig gebleken om die weinige fossiele resten accuraat te dateren. Daarom zijn deze nieuwe ontdekkingen ook zo waardevol. Ze onthullen heel veel over onze soort: een soort die blijkbaar al veel langer op aarde rondloopt dan gedacht.