philae2

Gegevens verzameld door kometenlander Philae wijzen erop dat deze na de eerste landing op 67P met één been in botsing is gekomen met iets op het oppervlak van komeet 67P. Mogelijk tikte het been van de lander de rand van een krater aan.

Hoewel het alweer bijna drie weken geleden is dat Philae op komeet 67P landde, weet ESA nog altijd niet precies waar de lander is neergekomen. In een poging dat te achterhalen, wordt momenteel de route die Philae kort nadat deze voor het eerst op 67P landde, in kaart gebracht. Om dat te kunnen doen, wordt gebruik gemaakt van de gegevens van onder meer ROMAP, een instrument aan boord van Philae. ROMAP staat voor Rosetta Lander Magnetometer and Plasma Monitor. “Magnetische velden kunnen gebruikt worden om de baan van de lander in kaart te brengen, omdat zowel de lander als de orbiter door toedoen van de elektronica aan boord hun eigen kleine magnetische velden genereren,” zo schrijft ESA op de Rosetta Blog. “Deze magnetische velden veroorzaken ‘storingen’ in de data die normaal gesproken verwijderd worden om de pure, natuurlijke magnetische velden van de komeet en zonnewind te kunnen analyseren. Maar tijdens de afdaling van de lander werden deze storingen gemeten om te monitoren wat er met de lander gebeurde terwijl deze zich richting het oppervlak van 67P/C-G begaf. Elke beweging van Philae – zelfs als deze heel klein is – kunnen we zien door veranderingen in het gemeten magnetische veld.”

Wat Philae overkwam
Aan de hand van deze gegevens hebben onderzoekers nu een beter beeld gekregen van wat Philae vanaf het moment dat deze Rosetta verliet allemaal overkomen is. Toen de lander Rosetta net verlaten had en de afstand tussen de twee langzaam maar zeker groter werd, roteerde Philae met een snelheid van één rotatie per vijf minuten. Het magnetisch veld verraadt verder dat de lander erin slaagde zijn landingsgestel uit te klappen en vanaf dat moment één keer per 8,5 minuut roteerde. Tijdens de zeven uur durende afdaling naar 67P waren alle metingen normaal. ROMAP registreerde de eerste landing van Philae om 16.34 uur (Nederlandse tijd). 28 minuten later arriveerde het signaal van de landing op aarde. Na die eerste landing begon Philae sneller te tollen. Op een gegeven moment roteerde deze met een snelheid van één rotatie per 13 seconden.

WIST JE DAT…
…Rosetta’s komeet een mysterieus liedje zingt?

De botsing
De gegevens wijzen er bovendien op dat de lander rond 17.20 uur (Nederlandse tijd) in botsing kwam met iets op het oppervlak van de komeet. Bijvoorbeeld de rand van een krater. “We denken dat Philae het oppervlak met slechts één been raakte – misschien de rand van een krater schampte – en daarna ging tollen. We zien dan geen simpele rotatie meer; de beweging is complexer.”

De landing
Daarna roteerde de lander met ongeveer 1 rotatie per 24 seconden. Om 18.25 uur (Nederlandse tijd) raakte Philae het oppervlak opnieuw. In eerste instantie met slechts één been, maar later met drie benen. Daarna legde de lander waarschijnlijk nog enkele meters af om uiteindelijk om 18.31 uur (Nederlandse tijd) op zijn laatste landingsplek te arriveren.

In de twee dagen die na deze hobbelige landing volgden, deed Philae uitgebreid onderzoek op komeet 67P. Daarna viel de kometenlander helaas in slaap. Vermoed wordt dat deze terecht is gekomen in de schaduw van een klif en daar te weinig zonne-energie kan verzamelen om actief te blijven. Het goede nieuws is dat Philae de onderzoeksgegevens die deze verzameld had nog wel net op tijd naar Rosetta heeft kunnen sturen. Wetenschappers zijn dan ook druk bezig om deze te analyseren. Of Philae nog wakker wordt? Wetenschappers zijn optimistisch. Wanneer komeet 67P dichter bij de zon in de buurt komt, kan het zomaar zijn dat Philae er op de huidige locatie toch in slaagt om voldoende zonlicht op te vangen en weer aan het werk te gaan. In dat geval kan wat nu een ietwat ongelukkige landingsplek lijkt wel eens een geluk bij een ongeluk blijken te zijn. Wanneer Philae op de door ESA uitgekozen landingsplek zou zijn neergekomen, zou deze wanneer komeet 67P de zon naderde op een gegeven moment door de hitte niet langer kunnen functioneren. Nu de lander zich in de schaduw bevindt, kan deze wellicht veel langer mee gaan.