fomalhaut b

Wetenschappers zijn er met behulp van waarnemingen van Hubble in geslaagd om de baan van planeet Fomalhaut b vast te leggen. En tot hun stomme verbazing voert die baan de planeet binnen een jaar of twintig een gordel met puin in. Grote kans dat Fomalhaut b vanaf dat moment met tal van brokstukken in botsing gaat komen.

“We zijn geschokt,” stelt onderzoeker Paul Kalas. “Dit is niet wat we hadden verwacht.”

De baan
Met behulp van beelden van Hubble die op verschillende momenten sinds de ontdekking van Fomalhaut b zijn gemaakt, konden onderzoekers de baan van de planeet achterhalen. Fomalhaut b blijkt geen mooie ronde maan om de ster Fomalhaut te maken. In plaats daarvan is de baan sterk elliptisch. Het gevolg is dat Fomalhaut b soms heel dicht bij zijn ster kan staan (op een afstand van 7,4 miljard kilometer) en soms heel ver weg (43 miljard kilometer). Ook blijkt Fomalhaut b de tijd te nemen voor een rondje rond de ster: de omlooptijd van de planeet bedraagt zo’n 2000 jaar.

Fomalhaut b op ramkoers met de schijf vol stof en puin rondom de ster Fomalhaut. Afbeelding: NASA / ESA.

Fomalhaut b op ramkoers met de schijf vol stof en puin rondom de ster Fomalhaut. Afbeelding: NASA / ESA.

Botsingen
Uit het onderzoek blijkt ook dat de gordel van puin rondom de ster Fomalhaut veel breder is dan gedacht. En de baan van Fomalhaut b voert de planeet dwars door die gordel heen. Naar verwachting begint de baan van Fomalhaut b zich rond 2032 te kruisen met de gordel van puin. Het is zeer aannemelijk dat ijzige en rotsachtige brokstukken in die gordel dan in botsing gaan komen met de atmosfeer van de planeet. En dat kan voor vuurwerk gaan zorgen, vergelijkbaar met het vuurwerk op Jupiter toen de komeet Shoemaker-Levy 9 op de planeet neerstortte.

WIST U DAT…

…rondom de ster Fomalhaut dagelijks catastrofes plaatsvinden?

Verklaring
Astronomen kunnen de elliptische baan van Fomalhaut b op dit moment nog niet goed verklaren. Eén van de hypotheses die ze er nu op nahouden, is dat er rond Fomalhaut nog een planeet cirkelt die Fomalhaut b uit een baan veel dichter bij de ster heeft geschopt. Fomalhaut b zou daardoor in zijn zeer brede baan die zelfs de stofschijf doorkruist, terecht zijn gekomen. Het idee dat Fomalhaut nog een planeet bezit, wordt onderschreven door een kloof in de stofschijf. Deze is mogelijk door een andere planeet gecreëerd.

Voor astronomen is het systeem van Fomalhaut heel interessant, omdat zij vermoeden dat dit systeem qua uiterlijk vergelijkbaar is met hoe ons zonnestelsel er vier miljard jaar geleden uitzag. Fomalhaut gunt ze dus een kijkje terug in de tijd. Een periode waarin kometengordels zich nog aan het ontwikkelen zijn en planeten manen krijgen en verliezen. En ook de komende jaren blijven de astronomen Fomalhaut b nauwlettend in de gaten houden. Zeker nu het erop lijkt dat we de kans krijgen om te zien hoe een planeet een gordel vol puin (vergelijkbaar met de Kuipergordel aan de rand van ons eigen zonnestelsel) binnendringt.