zon zonnebloem

Pupillen verkleinen als u in de zon kijkt om schade aan het oog te voorkomen. U bent echter gemakkelijk voor de gek te houden, want wanneer u naar een foto kijkt van de zon verkleinen ze ook!

Reflexen bestaan om het lichaam te beschermen, zo trekt u bijvoorbeeld uw vinger gelijk terug wanneer u die brandt en zorgt de kniereflex ervoor dat u stabiel kunt staan zonder hierbij na te denken. Uw pupillen passen zich constant aan de lichthoeveelheid aan, want UV-straling kan het oog schaden. Marnix Naber zocht aan Harvard University uit of onze ogen en dus eigenlijk ons brein te foppen is met nepzon en in hoeverre wat we zien de reflex aanstuurt.

Onderzoek
Proefpersonen keken naar foto’s en tekening met zon, zonder zon of de zon op de achtergrond. Verder waren de afbeeldingen vergelijkbaar qua helderheid en contrast. De pupillen vernauwden meer wanneer ze een foto of tekening zagen met een zon dan bij een foto of tekening zonder zon. Het is dus niet alleen het licht dat zorgt voor de reflex maar ook of iemand daadwerkelijk een zon ziet, of de afbeelding ervan.

Beschermingsmechanisme
“Op basis van verschillende kenmerken herkennen de hersenen razendsnel een zon als een zon,” zegt Naber over zijn studie die in wetenschapsblad Journal of Vision komt te staan. “Deze cognitieve interpretatie beïnvloedt vervolgens de pupilreflex. Wanneer er een mogelijk schadelijke prikkel wordt getoond, denkt het visuele hersensysteem dat het zich moet beschermen tegen overmatige blootstelling aan de prikkel. En zo reageert ons lichaam dus ook als het gefopt wordt met nepzon.

Op omgedraaide foto’s waar de zon op onnatuurlijke wijze van onder uit schijnt, reageerden de pupillen wel anders. Hoe het brein het gehele beeld interpreteert, is dus wel belangrijk voor het ontstaan van een reflex. Uw ogen zijn dus niet van nature beschermd tegen de zon wanneer u over de kop gaat in een attractie. Maar gedachtes en cognitie oefenen blijkbaar toch meer invloed uit over reflexen dan we eerder dachten.