Wetenschappers zijn bang dat een Groenlands kamp met veel nucleair afval komt bloot te liggen door klimaatverandering. Wat voor gevolgen heeft dit voor onze planeet?

Ten tijde van de Koude Oorlog startte het Amerikaanse leger het geheime Project Iceworm. Het doel: het plaatsen van middellange afstandsraketten onder het Groenlandse ijs. Deze raketten zouden in staat zijn om doelwitten in de Sovjetunie te raken. In 1960 werd een kamp opgezet op Groenland, namelijk Camp Century. Zes jaar later werd het project stopgezet, omdat de ijskap niet hard en stijf genoeg was. Het Groenlandse ijs had zich in zes jaar flink verplaatst, waardoor er kamers instortten.

Na het verlaten van het kamp dachten wetenschappers dat de infrastructuur en het nucleaire afval onder een flinke laag ijs zouden verdwijnen. Maar dit blijkt niet zo te zijn. Een nieuw onderzoek toont aan dat de ijslaag boven Camp Century aan het eind van deze eeuw smelt. Het biologische, chemische en radioactieve afval komt dan bloot te liggen, in staat om ecosystemen te ontregelen.

“Twee generaties geleden rommelden mensen met nucleair afval op verschillende plaatsen op aarde”, vertelt klimaatwetenschapper William Colgan van de York universiteit. “Door klimaatverandering veranderen deze plekken. Het is een uitdaging om dit nieuwe klimaatprobleem aan te pakken.”

Honderdduizenden liters diesel en afvalwater
Camp Century heeft een oppervlak van 55 hectare. Er is 200.000 liter diesel begraven: genoeg om een auto tachtig keer om de aarde te laten rijden. Daarnaast is er 240.000 liter afvalwater in de ijskap gepompt. Als dit afvalwater smelt, dan komen schadelijke stoffen als polychloorbifenylen en koelvloeistoffen in het oceaanwater terecht.

Niet permanent
De aanname dat afval permanent begraven kan worden onder een flinke laag ijs is onrealistisch, vindt klimaatwetenschapper James White. “Ooit smelt het ijs. Als het niet over enkele honderden jaren is, dan wel over enkele duizenden of tienduizenden jaren”, aldus White. “Dankzij klimaatverandering wordt het gaspedaal ingedrukt, waardoor het ijs sneller smelt en het afval eerder bovendrijft.”