Wat is de totale lengte van alle haren op het hoofd van een gemiddelde vrouw? Gemiddeld hoeveel Nederlanders bevinden zich op een willekeurig ogenblik in de lucht?

Breekt het zweet je al uit? Nergens voor nodig, zo stellen Lawrence Weinstein & John A. Adam in het boek ‘Rekenen op een bierviltje‘. Want ook jij kunt – met een beetje logisch nadenken en wat rekenwerk – een goed onderbouwd antwoord op deze vragen geven! Geloof je het niet?

Ik ook niet. Tot ik het boek opensloeg. In een handig stappenplan leggen de schrijvers uit hoe je zo’n vraagstuk moet benaderen en – zonder dat je daarvoor een wandelende encyclopedie of wiskundig genie hoeft te zijn – tot een toch wel vrij nauwkeurige schatting kunt komen. Geloof je het nog steeds niet?

rekenenVooruit dan. Doen we er eentje. Hoeveel mensen peuteren er juist op dit moment in hun neus? Het beantwoorden van die vraag begint met het schatten van de tijd die mensen dagelijks aan neuspeuteren besteden. 1000 seconden, oftewel 15 minuten, lijkt wat veel. 10 seconden is wat weinig. We nemen het meetkundig gemiddelde: 100 seconden, oftewel bijna twee minuten (we houden het voor het gemak even op twee minuten). Verder gaan we er voor het gemak even vanuit dat iedereen op aarde neuspeutert (een video-opname van een gehoor van artsen tijdens een medische conferentie onderschrijft die aanname, aldus de auteurs). Dus samenvattend: 7 miljard mensen zijn dagelijks bijna 2 minuten druk met het peuteren in de neus. Dan kan het rekenen nu beginnen. Hoeveel minuten zitten er in een dag (makkie, toch)? Nou, daar gaan we. Het aantal mensen dat nu in de neus peutert is 7 miljard x (2 minuten gedeeld door het aantal minuten in een dag – dat we even afronden naar 1500). En tadaa: er peuteren op dit moment ruwweg 10 miljoen mensen in de neus.

Bij dit voorbeeld moeten we maar aannemen dat onze schatting klopt. Bij andere vraagstukken komen de schrijvers met een concreet antwoord op de proppen dat je naast je schatting kunt leggen. En het zal je verbazen hoe vaak jouw schatting klopt (binnen een factor 10 van het ware antwoord uitkomt).

Heb je de smaak al te pakken? Dan kun je je hart ophalen met dit boek! Want het staat bol van dergelijke vraagstukken. Hoe lang duurt het voor je de omgedraaide koepel van de Sint Pieter in Rome of de St. Paul’s Cathedral in Londen hebt gevuld als je die gewoon uit de kraan laat vollopen? In 1994 vielen door een aardbeving in Californië twee miljoen boeken van de plank in een universiteitsbibliotheek. Hoeveel studenten heb je nodig als je ze allemaal binnen drie weken terug wilt zetten? Haal de bierviltjes er maar alvast bij!