Blijkbaar konden achttiende eeuwse piraten een goed boek ook wel waarderen.

Onderzoekers hebben een heel bijzondere vondst gedaan aan boord van het wrak Queen Anne’s Revenge (zie kader). In een kanon troffen ze de resten van een boek aan.

Zwartbaard was een Engelse piraat die in werkelijkheid Edward Teach heette. Zijn schip – Queen Anne’s Revenge genaamd – werd in 1996 ontdekt. De afgelopen jaren zijn er al meer dan 300.000 voorwerpen uit het wrak gehaald: onder meer wapens, kanonnen, ankers en stukken goud.

Papier
Het is bijzonder, omdat papier zelden bewaard blijft in scheepswrakken: het vergaat heel snel. En toch werden in het wrak – dat al zo’n 300 jaar voor de kust van North Carolina ligt – 16 stukjes papier teruggevonden.

De onderzoekers zijn erin geslaagd om de tekst op het fragment thuis te brengen. Afbeelding: North Carolina Department of Natural and Cultural Resources.

Reisverhaal
Al snel werd duidelijk dat op sommige fragmenten – die slechts enkele millimeters groot zijn – nog te ontcijferen letters geschreven stonden. En daarmee ontstond een nieuwe uitdaging voor de onderzoekers. Ze stelden zich ten doel om te achterhalen waar deze fragmenten oorspronkelijk deel van uitmaakten. Er volgde een maandenlange speurtocht. En uiteindelijk konden de onderzoekers vaststellen dat het gaat om fragmenten uit het boek ‘A Voyage to the South Sea and Round the World, Perform’d in the Years 1708, 1709, 1710 and 1711‘. Het boek is geschreven door kapitein Edward Cooke en een bundeling van reisverhalen. Reisverhalen waren aan het eind van de zeventiende en begin van de achttiende eeuw zeer populair: ze inspireerden mensen om zelf ook op reis te gaan. Met het oog daarop is het misschien niet zo gek dat dergelijke verhalen ook aan boord van schepen werden gelezen. Maar archeologisch bewijs ervoor is zeldzaam.

Geletterd
De vondst is extra waardevol, omdat deze meer inzicht kan geven in het dagelijkse leven van de piraten in de achttiende eeuw. Zo suggereert de ontdekking onder meer dat zij konden lezen en zich daar aan boord van het schip ook mee bezig hielden.

De onderzoekers stellen op dit moment alles in het werk om te voorkomen dat de gevonden, zeer kwetsbare fragmenten verder vergaan. Ze hopen de stukjes papier later dit jaar tentoon te stellen.