Is het een mens of is het een robot? Italiaanse wetenschappers willen beantwoording van die vraag zo moeilijk mogelijk maken en dus ontwikkelden ze FACE: een robot die er zeer menselijk uitziet en dankzij 100 ‘spieren’ in het gezicht verschillende gezichtsuitdrukkingen heeft.

FACE staat voor Facial Action Coding System. De onderzoekers hebben haar met een duidelijk doel voor ogen ontwikkeld. “Wij geloven op basis van verschillende psychologische studies dat zeer overtuigende mensachtige robots gebruikt kunnen worden om mensen met sociale problemen te trainen,” zo schrijven de onderzoekers in een recent paper. Ze denken dan bijvoorbeeld aan mensen met autisme of een persoonlijkheidsstoornis.

De robot. Foto: Faceteam.it

Menselijker
Maar voor het zover is, moeten de robots menselijker worden. En dat is niet alleen een kwestie van uiterlijk. “Het is ook nodig om hun sociale en emotionele responsen te verbeteren.” De onderzoekers wijzen erop dat gezichtsuitdrukkingen daarbij belangrijk zijn. Misschien bent u zich er niet van bewust, maar wanneer u met anderen communiceert, vertellen gezichtsuitdrukkingen de ander heel veel over uw emoties, waardoor de ander u beter begrijpt. “Om mensen met persoonlijkheidsstoornissen te helpen hun sociale beperkingen te overwinnen, is het nodig dat sociale robots kunnen analyseren hoe de mensen zich voelen.” Daarom is FACE ook in staat om gezichtsuitdrukkingen te vormen en begrijpen.

Spieren
Onder de ‘huid’ van de robot bevinden zich 100 ‘spieren’ die de kleinste bewegingen kunnen maken en dus best nauwkeurig gezichtsuitdrukkingen kunnen creëren. Experimenten met kinderen (sommigen hadden autisme) wijzen uit dat de gezichtsuitdrukkingen van FACE best goed herkenbaar zijn. Kinderen kregen de robot te zien en kregen de opdracht om de gezichtsuitdrukkingen te benoemen en na te doen. Zowel kinderen met autisme als gezonde kinderen konden ‘geluk’, ‘woede’ en ‘verdriet’ van het gezicht van FACE aflezen. ‘Angst’, ‘walging’ en ‘verbazing’ waren iets lastiger, zeker voor kinderen met autisme.

Kunstmatige partner
Er wordt op het moment nog volop aan FACE gesleuteld in een poging deze nog ‘menselijker’ te maken. Uiteindelijk is het de bedoeling dat mensen dat ongemakkelijke gevoel dat ze nu vaak bij communicatie met mensachtige robots hebben, kwijtraken. FACE heeft het wel in zich om dat punt te bereiken. Zo blijkt uit de onderzoeken ook dat mensen met autisme de robot niet zien als een machine, maar als een kunstmatige partner.

Niet alleen in het buitenland wordt gewerkt aan een sociaal-intelligente robot. Ook in Nederland houden wetenschappers zich ermee bezig. Bijvoorbeeld onderzoeker Matthijs Pontier. Hij vertelt hier over zijn werk.