67P

ESA’s Rosetta-ruimtesonde heeft bewijs gevonden dat er een dagelijkse watercyclus is op en nabij het oppervlak van kometen. Het ruimtevaartuig is hier achter gekomen door de komeet 67P goed te observeren en analyseren.

De watercyclus herhaalt zich iedere dag opnieuw. Overdag – wanneer het oppervlak van de komeet wordt verhit – sublimeert het waterijs op en een paar centimeter onder het oppervlak van de komeet. Sublimeren betekent dat het bevroren waterijs direct in een gas transformeert en opstijgt. Het waterijs bevat overigens ook koolstofmonoxide en koolstofdioxide.

’s Nachts koelt het oppervlak van de komeet af, terwijl de onderliggende lagen nog lekker warm zijn. Hierdoor sublimeert het waterijs onder het oppervlak, om vervolgens op het oppervlak te bevriezen. De volgende komeetdag begint het proces opnieuw. De nieuwe bevroren lagen sublimeren.

De watercyclus op 67P.

De watercyclus op 67P. Klik hier om een vergrote foto te zien.

De nek van de komeet
“We hebben een mechanisme gevonden wat ervoor zorgt dat het oppervlak van de komeet iedere rotatie verrijkt wordt met nieuw ijs”, concludeert hoofdauteur Maria Cristina De Sanctis in het wetenschappelijke vakblad Nature. De Sanctis en haar collega’s bestudeerden de nek van de komeet 67P/Churyumov-Gerasimenko. Dit is één van de meest actieve gebieden van de komeet. “We zien waterijs in het spectrum, maar alleen als de regio in de schaduw ligt. Als de zon het oppervlak verlicht, is het waterijs weg. Dit is een duidelijk teken dat er sprake is van een cyclus.”

De toekomst van Rosetta
Rosetta arriveerde in augustus 2014 bij de komeet 67P en vergezelt het object nog tot september 2016. Op 13 augustus 2015 bereikte de komeet het perihelium. De afstand tussen de zon en 67P was op die dag het kleinst, namelijk 186 miljoen kilometer. De komende tijd krijgen wetenschappers een unieke kans om te observeren wat er gebeurt als de afstand tussen een komeet en de zon groter wordt. Transformeert het oppervlak van dit hemellichaam dan net zo snel als in de aanloop naar het perihelium? De missie wordt in 2016 afgesloten met een knaller. “De meest logische manier om deze missie te beëindigen is Rosetta op het oppervlak van de komeet zetten,” stelt onderzoeker Patrick Martin. Of dat ook echt mogelijk is, zal later moeten blijken.