Het is levende wetenschap. Iedereen die over de brug loopt, rent of fietst draagt bij aan het verzamelen van belangrijke informatie over de constructie.

Het is een opvallende verschijning, de twaalf meter lange brug die vandaag door koningin Máxima officieel is geopend in de oudste wijk van Amsterdam. De zilverkleurige brug, die is voorzien van sierlijke krullen en bogen, is volledig 3D-geprint. Maar dat is nog niet eens het enige frappante. De ‘slimme’ brug is namelijk uitgerust met vernuftige sensoren, die continu gegevens over zijn eigen prestaties verzamelen.

Wereldprimeur
De voetgangersbrug, naar het ontwerp van Joris Laarman, is een heuse wereldprimeur. Het is namelijk ’s werelds eerste 3D-geprinte stalen brug, volledig vervaardigd door robotarmen. We vinden ‘m in het Amsterdamse centrum, aan de kades van de Oudezijds Achterburgwal, ter hoogte van de Stoofsteeg. De brug is het resultaat van een multidisciplinair team van experts dat samenwerkt aan het toekomstige ontwerp van de openbare ruimte. Zo maakten onder andere het data-centric engineering (DCE) programma van het Alan Turing Institute en het 3D-printbedrijf MX3D onderdeel uit van het team.

De 3D-geprinte, slimme brug. Afbeelding: Thea van den Heuvel

De opvallende voetgangersbrug zou zomaar eens een revolutie teweeg kunnen brengen in de manier waarop stedelijke infrastructuur wordt ontworpen, gebouwd en onderhouden, zo betogen de experts. 3D-geprint staal is een nieuw materiaal dat de conventionele manier van bouwen radicaal zou kunnen veranderen. Veiligheid staat daarbij hoog in het vaandel. En dus is de brug onder andere uitgerust met zeker 100 sensoren.

Sensoren
Deze ingebouwde sensoren verzamelen voortdurend gegevens over de belasting van de brug. Denk hierbij aan hoe de brug trilt, buigt en kantelt als mensen erover heen wandelen. Andere sensoren bewaken de temperatuur en vochtigheid om te bepalen in hoeverre dit het staal beïnvloedt. Ook is de brug uitgerust met videocamera’s. Dit vernuftige ‘sensornetwerk’ is vervolgens gekoppeld aan een zogenoemde ‘digital twin’. Dit is een computermodel dat de prestaties van de brug in realtime monitort. Het betekent dat deze digital twin nauwkeurig voorspellingen kan doen over hoe de constructie zich zal gedragen als de brug wordt gebruikt. Iedereen die dus over de brug loopt, rent of fietst, genereert gegevens die helpen om de structuur van de brug te bewaken en verschaft informatie over het gebruik ervan.

Onderhoud
Deze slimme technologie die in de brug verwerkt zit, heeft meerdere voordelen. Zo kan de brug bijvoorbeeld al in een vroeg stadium zelf aan de bel trekken als er onderhoud nodig is. Daarnaast helpt de digital twin ingenieurs bij het begrijpen van hoe 3D-geprint staal kan worden gebruikt in grootschaligere en complexere bouwprojecten.

Opening
Vandaag is deze slimme en futuristische brug officieel geopend voor voetgangers. Ook koningin Máxima was bij dit feestelijke moment aanwezig en nam de brug als eerste in gebruik.

“We zijn ongelooflijk enthousiast over het 3D-geprinte brugproject,” zegt DCE-programmadirecteur Mark Girolami. “Het is niet alleen een verbluffend ontwerp, maar met de sensoren die in de brug zijn ingebouwd, pionieren we ook op het gebied van digital twintechnologie. Het is een belangrijke stap in de richting van een enorme verandering in hoe we denken over de technische wereld en hoe we onze bebouwde omgeving kunnen verbeteren. Het is fantastisch om het project tot leven te zien komen en het publiek ermee bezig te zien.”