De ondergedompelde bouwplaats is compleet met houten platform en artefacten.

Archeologen kregen in 2005 lucht van een bijzondere, ondergedompelde nederzetting op het eiland Wight in het Verenigd Koninkrijk. De plek zou bestaan uit constructies die misschien wel platformen, loopbruggen of andere ingestorte bouwwerken voorstellen. Lange tijd was het echter lastig om deze duidelijk te identificeren. Tot nu. Onderzoekers hebben namelijk nieuwe technieken ingezet om de plek grondig te bestuderen. En aangenomen wordt dat het hier gaat om ’s werelds oudste scheepswerf.

Gedeelte van het platform. Afbeelding: The Maritime Archaeological Trust

Houten platform
De onderzoekers ontwierpen eerst 3D modellen om een beeld te krijgen van de omgeving. Vervolgens hebben duikers de betreffende locatie uitgegraven. En daarbij stuitten ze op een bijzondere ontdekking. Zo blijkt dat de site een 8000 jaar oud platform herbergt. Het bouwsel bestaat uit verschillende houten ‘planken’ van meerdere lagen dik rustend op horizontaal geplaatste funderingen. Het platform is het meest intacte, houten bouwwerk uit het Mesolithicum dat ooit in het Verenigd Koninkrijk is ontdekt.

Schat
Naast het platform is er ook een tal aan voorwerpen gevonden, waarvan er veel nu opgeslagen liggen in het British Ocean Sediment Core Research-faciliteit (BOSCORF). “De plek bevat een schat aan bewijs voor technologische vaardigheden waarvan we dachten dat die pas een paar duizend jaar later werden ontwikkeld, zoals geavanceerde houtbewerking,” vertelt directeur van de Maritime Archaeological Trust, Garry Momber. “De site toont de waarde van mariene archeologie aan en geeft ons een beter begrip over de ontwikkeling van de menselijke beschaving.”


Onder water
Hoewel de vindplaats nu elf meter onder zeeniveau ligt, lag het duizenden jaren geleden droog en bestond het uit weelderige vegetatie. De Noordzee was bovendien nog niet volledig gevormd en het eiland Wight was destijds verbonden met het vasteland van Europa. Het zoute water heeft de plek in de tussentijd echter niet veel goed gedaan. Zo moesten duikers concluderen dat de overblijfselen door de tand des tijds behoorlijk zijn geërodeerd. “Onder water zijn er geen voorschriften die het kunnen beschermen,” zegt Momber. “Daarom is het aan ons om het te proberen te redden, voordat het voor altijd verloren is.”

Het doel is om zoveel mogelijk zout uit het hout te halen. Op die manier willen de onderzoekers proberen om eventuele snijtekens en gravures bloot te leggen die vaak op het oppervlak van hout worden gevonden. Deze gaan echter snel verloren als het hout verder vergaat. Nadat het hout is ontzilt, zal het worden bewaard en tentoongesteld voor publiek.