De beelden tonen aan dat de ijsberg na zijn tweede verjaardag echt op weg is.

Het was twee jaar geleden groot nieuws: de afkalving van een monsterlijke ijsberg van de Larsen C ijsplaat op 12 juli 2017. Een ijsberg van zo’n 5800 vierkante kilometer groot die meer dan een biljoen ton woog, koos het ruime sop. De Larsen C ijsplaat raakte hiermee een brok ijs kwijt van ongeveer 10 procent van zijn totale massa. Bovendien was de geboorte van de ijsberg – die twee keer zo groot is als Luxemburg – één van grootste die ooit is gedocumenteerd.

Terugblikken
Nu, twee jaar na dato, blikken we terug op hoe het de ijsberg sinds zijn afkalving is vergaan. Onderzoekers hebben van satellietbeelden verzameld door de Sentinelmissies – die onderdeel uitmaken van het Copernicus-programma van de Europese Ruimtevaartorganisatie – een animatie gemaakt die ons in uiterste precisie het reilen en zeilen van de ijsberg laat zien. De beelden zijn hieronder te bewonderen.


Eerste jaar
Het is niet voor het eerst dat onderzoekers beelden achter elkaar zetten van de befaamde ijsberg. Ook na de eerste verjaardag van A68 ontwierpen onderzoekers een timelapse om het doen en laten van de ijsberg in kaart te brengen. Opvallend was dat de de ijsberg zich destijds eigenlijk nauwelijks verplaatste. Het was volgens onderzoekers te wijten aan het feit dat de omringende Weddellzee bedekt is met zee-ijs dat de ijsberg min of meer op zijn plek hield. Maar nu komen de onderzoekers tot een interessante nieuwe conclusie. Sinds de geboorte van de ijsberg is A68 al bijna 270 graden gedraaid en heeft hij een afstand van 250 kilometer naar het noorden afgelegd, meegevoerd door de oceaanstroom die bekend staat als de Weddell Gyre. En hiermee blijkt de ijsberg toch echt zijn grote reis te zijn begonnen.

Veranderd
A68 is de zesde grootste ijsberg die ooit is gedocumenteerd. Maar opvallend genoeg is de gigantische ijsberg ondanks zijn omvang erg mobiel. Ook is hij qua vorm nauwelijks veranderd sinds hij twee jaar geleden afbrak. “A68 is wat ijs verloren toen hij in 2018 met de Bawden Ice Rise botste, maar andere botsingen met de zeebodem hebben hem bijna niet veranderd,” legt de Britse glacioloog Adrian Luckman die de Larsen C-ijsberg op de voet volgt aan Scientias.nl uit. “Gezien hoe dun de ijsberg is in vergelijking met zijn lengte (1 : 400) en hoe kwetsbaar hij is voor oceaangolven en deining ben ik zeer verrast dat hij niet meer schade heeft geleden.”

Route
A68 dobbert nu rond op de zee en drijft af naar het noorden. Aan de route die de ijsberg aflegt valt niet zoveel bijzonders op te merken. “De ijsberg volgt de route die de meeste ijsbergen in deze regio afleggen,” zegt Luckman. Sommige ijsbergen blijven op de zeebodem steken en kunnen voor lange tijd op één plek blijven hangen. Dat doet A68 echter niet. Ondanks dat de ijsberg meerdere keren vastliep op de zeebodem, raakte hij snel weer los en vervolgde zijn weg. “A68 zal uiteindelijk in de Zuidelijke Oceaan terechtkomen,” zegt Luckman. “Hoe verder hij van het land en het zeeijs in de Weddell-zee komt, hoe waarschijnlijker het wordt dat de ijsberg onder invloed van de oceaanstroming zal worden opgebroken.” Dit kan echter nog jaren duren. “Sommige ijsbergen redden het tot aan Zuid-Georgië.”

Larsen C
Kort nadat A68 werd geboren maakten wetenschappers zich ook zorgen over de stabiliteit van de Larsen C ijsplaat. En nog steeds weten onderzoekers nog niet precies welke impact het afkalven van A68 op de ijsplaat heeft. Zal deze standhouden of langzaam maar zeker wegkwijnen? “Sinds de temperaturen op aarde stijgen zijn meerdere ijsplaten langs het Antarctisch Schiereiland gedeeltelijk of geheel verdwenen,” merkt Luckman op. “Hoewel de afkalving van A68 niet direct kan worden toegeschreven aan klimaatverandering, heeft ook de Larsen C ijsplaat in de afgelopen decennia veel ijs verloren. Op een gegeven moment zal het resterende ijs onstabiel worden, maar het is onmogelijk om te zeggen wanneer.”

Onderzoekers zullen zowel de stabiliteit van de Larsen C ijsplaat als de reis van de A68 in de gaten blijven houden. En wellicht kunnen we zijn zeetocht nog voor jaren volgen. “De ijsberg bestond uit een biljoen ton ijs toen deze zijn reis begon,” zegt Luckman. “Er is een goede kans dat hij ons nog vele jaren zal vermaken.”