Nu fossiele brandstoffen steeds zeldzamer worden, was dit onze hoop in bange dagen: schaliegas. Maar de winning ervan is superslecht voor het klimaat.

Schaliegas bevindt zich vaak op flinke diepte in de aardkorst. Het ontstaat in lagen schalie en het boren ernaar is lastig. Maar nu fossiele brandstoffen steeds schaarser en duurder worden, wordt het boren naar schaliegas steeds rendabeler. In Amerika wordt het ondertussen al volop gewonnen en ook in Europa wordt gekeken wat de mogelijkheden zijn. Ook Nederland is een rijke bron aan schalie: met name in Brabant en Limburg en op eilanden als Goeree-Overflakkee en Schouwen-Duiveland is veel schaliegas te winnen. Het gaat alleen in Nederland al om een voorraad die drie keer zo groot is als de gasbel bij Slochteren (lees er hier meer over en bekijk een kaartje).

Winning van schaliegas gaat heel anders dan de winning van 'gewoon gas'. Er wordt bijvoorbeeld horizontaal geboord. Afbeelding: Wikipedia.org

Vies gas
Maar uit onderzoek blijkt dat dit veelbelovende schaliegas veel vervuilender is dan gedacht. Bij de winning ervan komt flinke hoeveelheden methaan vrij. Die hoeveelheden zijn ongeveer twee keer zo groot als de hoeveelheid methaan die vrijkomt bij het winnen van bijvoorbeeld gas. En als het schaliegas wordt verband, komt enorm veel CO2 vrij.

Kolen
“In vergelijking met kolen is de ecologische voetafdruk van schaliegas zeker twintig procent groter,” zo schrijven Amerikaanse onderzoekers in het blad Climatic Change. “We hebben de beste beschikbare gegevens gebruikt en de conclusie is dat schaliegas inderdaad zeer slecht is voor het klimaat, waarschijnlijk net zo slecht of nog slechter als kolen.”

Rapporteren
In Amerika is het verplicht om de uitstoot van methaan te rapporteren, maar enkele bedrijven hebben daar geen zin in en zijn in een gerechtelijke procedure verwikkeld om die regel op te heffen. Het onderzoek laat zien waarom.

Debat
De belangen zijn groot. Naar verwachting haalt de VS binnen 25 jaar ongeveer de helft van haar natuurlijke gas uit schalie. En veel andere landen – waaronder in Europa – willen dat voorbeeld graag volgen. De studie laat zien dat enige terughoudendheid op zijn plaats is. “Ik verwacht dat dit een lang debat wordt en dat de antwoorden voor elke schaliegasformatie weer anders zijn,” merkt geoloog Euan Nisbet op. “Maar het is belangrijk dat we dit debat voeren.”

Onderzoeker Robert Howarth wil het eigenlijk niet eens over een debat hebben. Volgens hem spreken de resultaten voor zich. “We zouden schaliegas niet moeten zien als een overgangsbrandstof die we enkele decennia gebruiken om andere fossiele brandstoffen te vervangen. We kunnen beter zo snel mogelijk gaan werken aan echt groene, duurzame brandstoffen.”