De Europese ruimtevaartorganisatie bevestigt dat Marslander Schiaparelli is neergestort op Mars. De lander viel op een hoogte van twee tot vier kilometer naar beneden, waardoor Schiaparelli met een snelheid van meer dan 300 kilometer per uur op de rode planeet klapte.

Het nieuws komt niet als een grote verrassing. Woensdag slaagde de ESA er niet in om contact te krijgen met de lander. De Mars Express en NASA’s Mars Reconnaissance Orbiter luisterden aandachtig, maar pikten het signaal van de lander niet op. ESA-wetenschappers gaven de moed niet op en kondigden gisteren aan te blijven luisteren. Nu blijkt dat dit niet langer hoeft, want van Schiaparelli is niet veel meer over.

De foto in het midden laat de situatie voor de tijd zien. Op de foto rechts zie je de gecrashte lander.

De foto in het midden laat de situatie voor de tijd zien. Op de foto rechts zie je de gecrashte lander.

Grote donkere vlek
De Mars Reconnaissance Orbiter heeft Schiaparelli gespot op Mars. Het ruimtevaartuig maakte foto’s van Meridiani Planum: de landingsplaats van de lander. De korrelige foto is naast een kiekje gelegd dat eerder dit jaar is geschoten. Er is veel veranderd. Zo is er een helder vlekje zichtbaar met daarboven een grotere zwarte veeg.

Het lichte vlekje is de twaalf meter brede parachute. Deze ligt redelijk ongeschonden op de buurplaneet van de aarde. Dit geldt niet voor Schiaparelli. Een kilometer ten noorden van de parachute is een donkere veeg te zien met een oppervlak van vijftien bij veertig meter. Een enorm oppervlak. Zo groot is de lander niet. Wetenschappers denken daarom dat Schiaparelli is geëxplodeerd op Mars.

Betere foto’s
Komende week wordt de HiRISE-camera van de Mars Reconnaissance Orbiter op de landingsplaats gericht. Waar de bovenstaande foto een resolutie van zes meter per pixel heeft, maakt HiRISE foto’s met een resolutie van 0,3 meter per pixel. Grote kans dat we dan veel meer te zien krijgen.

Zo had de landing van Schiaparelli er eigenlijk uit moeten zien. De lander dringt met een snelheid van 23000 km/h de atmosfeer binnen, op elf kilometer afstand van het oppervlak klappen de parachutes uit. Deze remmen de lander af. Stuwraketten helpen Schiaparelli vervolgens om controle te krijgen over de snelheid. Zodra de afstand tussen de lander en het oppervlak ongeveer twee meter is, worden de stuwraketten uitgeschakeld en ploft de lander op het oppervlak. Afbeelding: ESA / ATG Medialab.

Zo had de landing van Schiaparelli er eigenlijk uit moeten zien. De lander dringt met een snelheid van 23000 km/h de atmosfeer binnen, op elf kilometer afstand van het oppervlak klappen de parachutes uit. Deze remmen de lander af. Stuwraketten helpen Schiaparelli vervolgens om controle te krijgen over de snelheid. Zodra de afstand tussen de lander en het oppervlak ongeveer twee meter is, worden de stuwraketten uitgeschakeld en ploft de lander op het oppervlak. Afbeelding: ESA / ATG Medialab.

Stuwraketten hebben gefaald
Wat is er precies misgegaan? Dat is op dit moment nog onduidelijk. Sowieso ging het tot de laatste vijftig seconden voor de landing nog goed. Na het loslaten van de parachutes veranderde dit. De negen stuwraketten moesten het werk overnemen en Schiaparelli veilig op het oppervlak zetten. Waarschijnlijk hebben deze stuwraketten geen controle gekregen over de snelheid en zijn ze eerder dan verwacht uitgeschakeld. Eigenlijk zouden de stuwraketten pas twee meter boven het oppervlak moeten stoppen.

ExoMars-rover
Het is belangrijk dat we de oorzaak weten waarom Schiaparelli is neergestort. De landingsmodule was namelijk een proefkonijn om te testen of het landingsmechanisme werkt. Na 2020 gaat de ExoMars-rover naar de rode planeet. Dit beestje zal op dezelfde manier landen als Schiaparelli. Kortom, dat is op dit moment geen goed nieuws. Schiaparelli zou slechts enkele dagen actief blijven, maar de ExoMars-rover is een dure en ambitieuze missie. Daarbij mag niets misgaan. Gelukkig hebben wetenschappers nog een paar jaar de tijd om het landingsmechanisme te verbeteren. Na de mislukte landingen van Beagle 2 en Schiaparelli kunnen we over een paar jaar hopelijk zeggen: driemaal is scheepsrecht.