Een veelbelovende biosignatuur!

De afgelopen decennia zijn er duizenden exoplaneten ontdekt. En verschillende van deze planeten lijken op het eerste gezicht geschikt voor buitenaards leven. Maar hoe kunnen we erachter komen of op die planeten daadwerkelijk leven is? Vaak wordt dan allereerst gekeken naar de atmosfeer. Zo weten we dat de samenstelling van onze aardse atmosfeer voor een groot deel bepaald wordt door de aanwezigheid van leven. Zo ligt leven bijvoorbeeld ten grondslag aan het zuurstofrijke karakter van onze atmosfeer. Zuurstof zou dus een biosignatuur kunnen zijn: een aanwijzing dat er leven is op een andere planeet.

Biosignatuur
Maar in het blad The Astrophyscial Journal Letters komen wetenschappers met een nog veelbelovendere biosignatuur op de proppen. Ze pleiten ervoor om te kijken naar seizoensgebonden veranderingen in de samenstelling van de atmosfeer.


Noordelijk halfrond
De onderzoekers wijzen erop dat de seizoenen niet alleen veranderingen in weer en de lengte van de dagen met zich meebrengen. Ook de samenstelling van de atmosfeer verandert. Zo zorgt plantengroei er in de zomer voor dat de hoeveelheid CO2 in de atmosfeer boven het noordelijk halfrond – waar de meeste vegetatie te vinden is – afneemt. Tegelijkertijd neemt de concentratie zuurstof hier in de zomer toe.

Beter
Op vergelijkbare manier zouden seizoensgebonden veranderingen in de samenstelling van buitenaardse atmosferen ook kunnen wijzen op de aanwezigheid van leven. Het zoeken naar dergelijke veranderingen is misschien nog wel effectiever dan de zoektocht naar bijvoorbeeld hoge concentraties zuurstof in de atmosfeer. Want wie zegt dat die aliens net als sommige levensvormen op aarde zuurstof genereren? Bovendien kan zuurstof ook geproduceerd worden in de afwezigheid van leven. “De aanwezigheid van leven afleiden op basis van seizoenen vereist geen gedetailleerd begrip van de buitenaardse biochemie, omdat het ontstaat als een biologische reactie op seizoensgebonden veranderingen in de omgeving en dus geen consequentie is van specifieke biologische activiteit die wel eens uniek kan zijn voor de aarde,” stelt onderzoeker Stephanie Olson.

Hier op aarde ontstaan seizoenen doordat de as van onze planeet wat schuin staat. Betekent dat dan dat de aanpak van Olson alleen werkt op exoplaneten met een schuine as? Zeker niet. Ook exoplaneten met een ovaalvormige baan kunnen seizoenen kennen, doordat ze het ene moment dichter bij hun moederster staan dan op andere momenten. Meer onderzoek moet uitwijzen welke veranderingen we in buitenaardse atmosferen kunnen verwachten en wat voor telescopen we nodig hebben om die veranderingen waar te kunnen nemen.