valleien

Dat er ooit water op Mars stroomde, weten wetenschappers al een tijdje. Maar waar kwam dat water vandaan? Viel het in de vorm van neerslag op Mars? Of borrelde het uit de grond omhoog? Nieuw onderzoek wijst op het eerste: ooit regende en sneeuwde het op de rode planeet.

Onderzoekers van de Brown University trekken die conclusie in het blad Geophysical Research Letters. Ze bestudeerden door toedoen van water gevormde valleien op Mars om tot die conclusie te komen.

Valleien
Het idee om aan de hand van de valleien meer te weten te komen over het water op Mars, ontstond toen onderzoeker Kat Scanlon onderzoek deed op Hawaii. Vochtige tropische winden uit het oosten worden omhoog geduwd wanneer ze tegen de bergen op het eiland aanslaan. Maar de winden missen de kracht om de top van de berg te bereiken. Er rest ze dus niets anders dan hun vocht aan de oostzijde van het eiland los te laten. Het resultaat? Op het oostelijke deel van het eiland ontstaan tropische bossen. De westelijke kant ziet er heel anders uit: het lijkt wel een woestijn, zo droog. Scanlon bedacht dat dit alles in een ver verleden ook op Mars zou kunnen hebben plaatsgevonden. En het netwerk van valleien zou ons daar wel eens meer over kunnen vertellen.

WIST U DAT…

…sneeuwvlokjes op Mars piepklein zijn?

Op Mars
De onderzoekers zochten vier plekjes op Mars uit waar zich langs de randen van kraters of bergen een netwerk van valleien bevond. Vervolgens stelden ze vast in welke richting de wind hier ooit waaide. Daarna keken ze op basis van die winden waar de meeste neerslag gevallen zou zijn. Om vervolgens naar de valleien te kijken: waren op de plekken waar de onderzoekers de meeste neerslag verwachtten ook de meeste uitlopers – door water gecreëerde sleufjes in het Marsoppervlak – te zien?

Vocht
Dat bleek inderdaad het geval te zijn. Uit de simulaties blijkt dat de processen die wetenschappers eerder op Hawaii aan het werk zagen, ook een rol speelden op Mars. Vocht dat door winden een berg opgevoerd is en vervolgens halverwege die berg wordt afgezet, lijkt ook de valleien op Mars hun vorm te hebben gegeven. En daarmee lijkt het erop dat het water op Mars in ieder geval op deze plekken niet vanuit de grond, maar vanuit de lucht kwam.

De onderzoekers gaan er in hun studie voorzichtig vanuit dat die neerslag in de vorm van sneeuw naar beneden kan zijn gekomen. Simpelweg omdat Mars in de tijd waarover zij spreken een koud klimaat gehad zou hebben. De sneeuw zou tijdens een warmere perioden gesmolten zijn en het smeltwater vormde vervolgens de valleien. Overigens is het niet ondenkbaar dat tijdens warmere perioden ook wel eens regen is gevallen. “De volgende stap is om te kijken naar het smelten van de sneeuw,” merkt Scanlon op. “De vraag is: hoe snel kun je een gigantisch pak sneeuw laten smelten? Heb je daar regen voor nodig? Is het eigenlijk wel mogelijk om met behulp van enkel smeltwater valleien uit te kerven?” Eén ding staat voor de wetenschappers vast: neerslag – in welke vorm dan ook – vormde de valleien. Door het antwoord op die laatste vragen te zoeken, kunnen we nu meer te weten komen over het oude Martiaanse klimaat.