schat

Onder de schatten die nabij Stonehenge ondekt zijn, bevinden zich kunstwerkjes die alleen door kinderen kunnen zijn gemaakt. Dat concluderen onderzoekers nadat ze een dolk van de Stonehenge-elite onder de loep namen.

Meer dan honderd jaar geleden ontdekten onderzoekers op kleine afstand van Stonehenge een grafheuvel. In de heuvel lag een man begraven. Hij moet tot de elite behoord hebben, want zijn lichaam werd vergezeld door prachtige schatten. Onder die schatten bevond zich een bronzen dolk met een handvat dat versierd was met duizenden kleine gouden knopjes. Die dolk hing met behulp van een haak aan een riem. Die haak was van goud en versierd met hele fijne in het goud gegraveerde golvende lijnen.

Wetenschappers hebben de dolk en haak nu nog eens bestudeerd, in de hoop meer te weten te komen over de makers ervan. En ze deden een opmerkelijke ontdekking. Op de dolk bevonden zich ooit meer dan 140.000 gouden knopjes. Die gouden knopjes zijn dunner dan een menselijke haar en ongeveer 1 millimeter breed. Ze zijn in een zigzag-patroon op de dolk gelegd. Per vierkante centimeter werden er meer dan duizend van die gouden knopjes ingelegd. “Alleen kinderen en tieners en volwassenen die door natuurlijke oorzaken of doordat ze als kinderen aan dit soort dingen werkten bijziend waren geworden, zouden in staat zijn om zulke kleine objecten te produceren,” vertelt onderzoeker Ronald Rabbetts.

Prachtige schatten zoals deze kwamen met een prijs. Wie enkele jaren van zijn leven spendeert aan het turen naar zo’n fijn kunstwerk, ziet zijn ogen sterk achteruitgaan. “De implicaties zijn dat er onder de kunstenaars uit de Bronstijd vrijwel zeker mensen waren die – vaak door het werk dat ze als kinderen hadden uitgevoerd – bijziend waren geworden.” Deze bijziende mensen zouden niet langer in staat zijn om te werken, tenzij er behoefte was aan de kunstwerken die hen bijna blind hadden gemaakt: aan de hele kleine, precieze kunstwerken konden ze hun medewerking wel verlenen. “Waarschijnlijk moesten zij sterk door de samenleving ondersteund worden.”