Een dergelijk project kun je niet geheimhouden, aldus onderzoekers. En dat is weer een zorg minder.

Op dit moment wordt er op allerlei verschillende manieren geprobeerd om de opwarming van het klimaat tegen te houden. En één idee waar wetenschappers mee spelen, is stratosferische aerosol injectie (zie kader). Deze methode is relatief goedkoop, waardoor een land het gemakkelijk op eigen houtje kan ondernemen. Maar uit een nieuwe studie blijkt dat het knap lastig gaat worden om zo’n project onder de radar te houden. En dat is maar goed ook.

Stratosferische aerosol injectie
Bij stratosferische aerosol injectie (SAI) worden er reflecterende sulfaten twintig kilometer boven het aardoppervlak in de stratosfeer gespoten. Deze deeltjes reflecteren zonlicht terug de ruimte in, waardoor voorkomen wordt dat de aarde verder opwarmt.

Project
In de nieuwe studie onderzochten de wetenschappers de kosten en praktische aspecten van een grootschalig SAI-project, dat hypothetisch gezien over vijftien jaar van start zou gaan. “Hoewel het een zeer onzeker en ambitieus plan is, is het technisch gezien mogelijk,” zegt co-auteur Gernot Wagner. Echter moet er wel eerst een heel nieuw vliegtuig gebouwd worden. Hoewel eerdere studies lieten zien dat bestaande vliegtuigen de klus konden klaren, schoffelt de nieuwe studie dit onderuit. “Het vliegtuig zou het gewicht moeten hebben van een groot, smal passagiersvliegtuig,” legt onderzoeker Wake Smith uit. “Om een constante vlieghoogte van 20 kilometer te kunnen houden, heeft het vaartuig het dubbele vleugeloppervlak nodig van een huidig, vergelijkbaar vliegtuig en moet ook de stuwkracht verdubbeld worden met vier motoren in plaats van twee.” Tegelijkertijd moet ook de romp aangepast worden zodat deze geschikt is voor een zware en dichte massa van sulfaten.

Stiekem
Ook lieten de onderzoekers er een berekening op los hoeveel zo’n SAI-programma eigenlijk zal kosten. “Het is opmerkelijk goedkoop, ongeveer 2 tot 2,5 miljard dollar per jaar in het eerste decennia,” zegt Wagner. Goed nieuws, zou je denken. Maar niets is minder waar. Doordat de methode zo goedkoop is, zouden tientallen landen zo’n programma in hun eentje kunnen financieren. Een vaak gevreesde angst. Want wat nou als een land stiekem een SAI-programma start terwijl de rest van de wereld nergens vanaf weet? Toch verzekeren de onderzoekers dat we daar niet bang voor hoeven te zijn. Een SAI-programma vereist namelijk heel wat luchtvaartactiviteit. Uit de bevindingen blijkt bijvoorbeeld dat er alleen al in het eerste jaar zo’n 4000 vluchten nodig zijn. “Dit is veel te veel luchtvaartactiviteit om onopgemerkt te blijven,” zegt Smith. “En nadat het is ontdekt, kan zo’n programma worden afgebroken.”

Of SAI ooit echt van de grond komt, valt op dit moment nog te bezien. Zo is het ook nog niet helemaal duidelijk wat de effecten van zo’n programma op ons klimaat precies zijn. Op dit moment blijft het dan ook bij een hypothetische kwestie. In ieder geval hoeven we niet bang te zijn dat we uit het niets worden verrast met een geheim SAI-project. Daarover kunnen we in ieder geval opgelucht ademhalen.