Wie gaat de verkiezingen winnen? Wetenschappers kunnen het nauwkeurig voorspellen met behulp van een nieuw model.

Het model houdt rekening met verschillende factoren. Bijvoorbeeld lichaamskenmerken (vooral het gezicht). Maar ook de omstandigheden waarin een leider keuzes moet maken. En de boodschap van de leider. Die drie factoren samen stellen onderzoekers van de VU Amsterdam in staat om te voorspellen of iemand met succes leiding gaat geven of niet.

Vredestichter
De factoren beïnvloeden elkaar ook. Als een leider in een bedreigende situatie zit en een mannelijk gezicht heeft, is deze het meest succesvol als hij in zijn boodschap de dreiging benadrukt. Leiders met een vrouwelijk gezicht zijn in zo’n situatie succesvoller als ze zich opstellen als vredestichter.

Meer

Meer lezen over leiderschap? Lees dan hier ook eens het interview met Mark van Vugt, één van de auteurs van dit onderzoek. Hij legt uit waarom wij mensen eigenlijk democratische apen zijn.

Totaalplaatje
Het gaat om het totaalplaatje: dat moet kloppen, zo stellen de onderzoekers. Als één van de factoren niet meer in het plaatje past dan gaat het fout en zal een leider geen succes hebben. De wetenschappers hebben dat in de praktijk al eens zien gebeuren. “We konden met ons model verklaren waarom presidentskandidaat John McCain in 2008 rond de herdenking van 9/11 korte tijd populairder was dan Barack Obama,” vertelt onderzoeker Brian Spisak. “Het militaire imago en de meer mannelijke lichaamkenmerken van McCain sloten mogelijk aan bij het plotselinge gevoel van terreurdreiging rond de herdenking van 9/11. Maar een paar weken later ebde dat gevoel weer weg en klopte het totaalplaatje van McCain niet meer, waardoor Obama weer aan populariteit won met zijn boodschap ‘Change’.” Met het model konden de onderzoekers die omslag verklaren.

Conflict
Het onderzoek is niet direct bedoeld om te voorspellen wie de verkiezingen gaat winnen. Het is de bedoeling dat de resultaten ervan leiden tot manieren waarop soldaten uit andere landen in conflictgebieden goed kunnen samenwerken met de lokale bevolking. Het model van de onderzoekers leverde wel wat tips op. “Ons model laat zien dat je dan beter niet kunt komen aanscheuren met een legerjeep vol zwaarbewapende soldaten. In plaats daarvan kun je beter soldaten zonder vijandelijke lichaamskenmerken inzetten. Als zij tijdens de ontmoeting ook hun helm afzetten en hun machinegeweer opzij leggen neemt de waargenomen dreiging door de lokale bevolking af. Daardoor is de kans op vreedzame en succesvolle samenwerking een stuk groter.”

Het onderzoek is reeds verschenen in het blad The Leadership Quarterly.