Prieelvogels staan bekend om hun ietwat dramatische baltsgedrag en enorme constructies die ze bouwen. Wetenschappers hebben nu ontdekt dat de mannelijke vogels deze constructies zo aanleggen dat deze hen vanuit het oogpunt van het vrouwtje veel groter laten lijken. Met deze optische illusie vergroot de man zijn kans op een partner aanzienlijk.

Grote prieelvogels bouwen een bijzonder nestje dat bestaat uit een vloer van takken en aan twee zijden rechtopstaande, compacte takjes. Zo ontstaat een soort tunnel. Deze komt uit op een open terrein waar vrouwtjes zich verzamelen om het gedrag van de man te observeren. De tunnel dient eigenlijk als podium. En wel een heel bijzonder podium: eentje die de mannetjes groter doet lijken dan ze zijn.

Het podium van de prieelvogel. Foto: Gaz / Factumquintus / Wikipedia.org

Slim
De mannetjes pakken het namelijk slim aan. Doordat het nestje aan twee zijden een muur heeft, is er slechts één plek vanwaar de vrouwtjes het mannetje goed kunnen waarnemen. Het mannetje weet dat en legt tussen de plaats waar de vrouwtjes zich later verzamelen en zijn podium allerlei voorwerpen neer: stenen, botten en schelpen. Hij doet dat zo dat de absolute grootte van deze objecten toeneemt naarmate de afstand tussen het nest en de vrouwtjes groeit. Door zo’n design ontstaat een optische illusie: het podium wordt kleiner ervaren en de man lijkt groter.

De show
Als dat allemaal gebeurd is en de vrouwtjes zich verzameld hebben, kan de show beginnen. De vogel laat zich goed zien, draait wat rondjes en wuift met een gekleurd object naar de vrouwen. Hij maakt nog een indrukwekkend wandelingetje over het podium en vervolgens kunnen de vrouwtjes die dat willen met hem paren. Dat gebeurt gewoon op het podium.

Draaien
Om te achterhalen hoe belangrijk de optische illusie voor de mannetjes is, draaiden de onderzoekers de volgorde van de voorwerpen om. Ze legden de grootste stenen aan de kant van de vrouwtjes en de kleinste bij het podium. Binnen drie dagen hadden de mannetjes de stenen weer omgedraaid.

De onderzoekers denken dat de prieelvogel de eerst ontdekte niet-menselijke soort is die gebruik maakt van optische illusie om anderen te misleiden. “Dit onderzoek toont aan dat deze vogels niet alleen structuur en kleur gebruiken, maar ook de geometrie van de schikking gebruiken,” meent ecoloog David Westcott. “Misschien leven deze vogels een simpel leven, maar ze zijn wel betrokken bij complexe reacties op hun wereld.”