De ziekteverwekker komt in de luchtwegen binnen en de ziekte is in de incubatieperiode al besmettelijk.

Vroeg of laat zal ‘ie zich een keer aandienen: een wereldwijde pandemie. Wetenschappers proberen zich daar enigszins op voor te bereiden en bestuderen daartoe onder meer historische pandemieën zoals de beruchte Spaanse griep (1918). Maar die aanpak is niet afdoende, zo betogen onderzoekers in een nieuw rapport. “Als je je voorbereidt, moet je je aan kunnen passen aan nieuwe bedreigingen en niet exclusief kijken naar historische gevallen,” aldus onderzoeker Amesh Adalja.

Eigenschappen
Adalja en collega’s nemen wat dat betreft direct het voortouw door te schetsen over welke eigenschappen de veroorzaker van de volgende wereldwijde pandemie waarschijnlijk beschikt. Zo zullen mensen de ziekteverwekker waarschijnlijk via de luchtwegen binnenkrijgen. Daarnaast zal de ziekte reeds in de incubatieperiode – dus voor er duidelijke symptomen ontstaan – besmettelijk zijn. Bovendien zal de ziekte in specifieke populaties (bijvoorbeeld mensen met een verzwakt immuunsysteem) toeslaan. Ook verwachten de onderzoekers dat de ziekte in een significant aantal, maar relatief weinig gevallen dodelijk is. Met die eigenschappen is de kans dat de ziekteverwekker veel mensen kan infecteren, het grootst.


RNA-virussen
Het rapport wordt nog concreter als de onderzoekers verschillende categorieën ziekteverwekkers nalopen en vaststellen van welke categorie we het meest te vrezen hebben. Volgens de onderzoekers moeten we dan met name denken aan RNA-virussen. Dit zijn virussen waarvan het erfelijk materiaal niet uit DNA, maar RNA bestaat. Bekende voorbeelden zijn SARS, het verkoudheidsvirus en hiv. Juist de RNA-virussen die via de luchtwegen hun slachtoffer binnendringen, moeten we dan ook echt goed monitoren, zo stellen de onderzoekers. Ook zou het ontwikkelen van vaccines tegen RNA-virussen – waaronder een universeel griepvaccin – meer prioriteit moeten krijgen.

De onderzoekers baseren zich op eerder verschenen papers over onder meer infectieziekten. Ook spraken ze met meer dan 120 deskundigen. De onderzoekers hopen dat beleidsmakers, wetenschappers en mensen in de gezondheidszorg hun aanbevelingen ter harte nemen. Uiteindelijk moet dat er tenslotte tot leiden dat toekomstige pandemieën minder kansrijk zijn.