NASA bracht afgelopen week het grote nieuws dat er een bacterie is gevonden, waarvan het DNA in een laboratorium vervangen kan worden door arsenicum. Niet iedereen is het eens met de conclusie van de wetenschappers. De Amsterdamse hoogleraar Jef Huisman denkt dat de onderzoekster in het laboratorium waarschijnlijk werkte met vervuilde kweekjes. Het onderzoek moet volgens hem overnieuw gedaan worden.

Opgeklopt
“Zij (de onderzoekers, red.) kunnen het verhaal niet waarmaken”, vertelt Huisman aan journalist Marc Laan van De Stentor. “Ik geloof niet dat zij een bacterie gevonden hebben die fosfaat verruild heeft voor arseen voor het opbouwen van zijn DNA. De NASA heeft het opgeklopt.”

Vervuiling
Huisman vermoedt dat het kweekje in het laboratorium vervuild is. “Er zaten veel te veel resten van fosfaat in het arseen waarin ze de bacterie gekweekt hebben. Er zit niets anders voor ze op dan terug te gaan naar het lab en de proef te herhalen in een schone omgeving.”

Veel fosfaat
De Amsterdamse hoogleraar aquatische microbiologie heeft het artikel in Science grondig geanalyseerd. Hij twijfelt aan het gebruik van 40.000 micromolair arseen kweekvloeistof. “Mét dat arseen blijkt drie micromolair fosfaat te zijn meegekomen. Nu weet ik uit eigen lab-ervaring dat een bacterie al genoeg heeft aan 0,03 micromolair fosfaat om zich te vermenigvuldigen. Hij hoeft dus helemaal geen arseen te gebruiken. (..) Dit experiment heeft een serieus probleem.”

Meetfout?
Daarnaast troffen de wetenschappers één arseenatoom op elke 100.000 koolstofatomen in het DNA aan. Huisman meldt dat één op de tienduizend fosfaatatomen vervangen zou zijn door arseen. “Dat is zo weinig, dat het ook een meetfout door ruis in de data kan zijn.”

Hoongelach
Ook andere wetenschappers, zowel in de Benelux als in de Verenigde Staten, snappen niet wat er zo bijzonder is aan de vondst van de nieuwe bacterie en zijn zeer skeptisch. “De bacteriën groeien alleen maar slechter als ze geen fosfor meer krijgen”, vertelt Huub Schellekens, medisch microbioloog en hoogleraar farmaceutische biotechnologie aan de Universiteit Utrecht, tegen Dagblad Trouw. “Bij ons in het lab is het onderzoek dan ook met hoongelach ontvangen.”

Reactie onderzoekers
De onderzoekers reageren niet op de felle kritiek. “Ik ga me niet via de media mengen in een publieke discussie over een wetenschappelijke kwestie,” mailt Ronald Oremland aan de Volkskrant. Felisa Wolfe-Simon, die bij de persconferentie aanwezig was, zegt dat “een wetenschappelijk debat niet in de pers moet worden uitgevochten.”

Onderzoek rammelt
Kortom, het onderzoek rammelt aan alle kanten. Waarom koos NASA ervoor om de ontdekking op te kloppen en te brengen als een grote ontdekking? Wat vindt u van dit alles? Deel uw mening onder dit artikel!