Vrouwen die lijden aan boulimia of anorexia zien zichzelf heel anders dan vrouwen die geen eetstoornis hebben. Dat blijkt uit een onderzoek waarin vrouwen de opdracht kregen om een zelfportret te tekenen. De studie wijst erop dat de diagnose eetstoornis eenvoudig te stellen is: laat de patiënt een zelfportret tekenen. De nek, dijen, mond en voeten verraden dan of ze ziek is of niet.

De onderzoekers verzamelden 76 vrouwen. 36 dames hadden anorexia of boulima. Twintig vrouwen waren te zwaar, maar hadden geen eetstoornis en twintig vrouwen hadden een normaal gewicht en hadden eveneens geen boulimia of anorexia. De vrouwen vulden allemaal een vragenlijst in. Aan de hand van deze vragenlijst kon worden vastgesteld of ze een eetstoornis hadden of niet. Daarna kregen alle vrouwen de opdracht om een zelfportret te tekenen. Er waren geen beperkingen of verdere opdrachten: als het maar een tekening van zichzelf was.

Nek
Na afloop van het experiment legden de onderzoekers de tekeningen naast de vragenlijsten. Ze ontdekten dat de portretten van de vrouwen met een eetstoornis zich op vier cruciale punten van die van gezonde vrouwen onderscheidden. Zo tekende deze groep zichzelf vrijwel altijd met een lange nek, een nek die niet aan het lichaam vastzat of zelfs zonder nek.

WIST U DAT…

…uit onderzoek is gebleken dat boulimia een heel stadse ziekte is?

Mond
Ook de eigen mond zagen de proefpersonen met een eetstoornis anders. Ze benadrukten de mond. De dijen waren eveneens heel anders: de vrouwen tekenden deze veel wijder. En de vrouwen met een eetstoornis vergaten de voeten vaker te tekenen of zorgden ervoor dat de voeten niet aan het lichaam vastzaten.

Borsten
Ook onderscheidden de vrouwen met boulimia en anorexia zichzelf onderling op diverse punten van elkaar. De vrouwen mat anorexia lieten hun borsten vaker weg, tekenden onduidelijkere lijnen en hun zelfportret was relatief gezien ook veel kleiner dan dat van vrouwen met boulimia.

De onderzoekers zien grote mogelijkheden in het zelfportret. “Vrouwen die lijden aan een eetstoornis proberen dat vaak verborgen te houden, zelfs voor professionele hulpverleners,” vertelt onderzoeker Rachel Lev-Wiesel. “Ze vinden het vaak lastig om over hun problemen te praten.” Een simpele opdracht zoals het tekenen van een zelfportret is dan een mooie oplossing. Vrouwen hoeven er niet over te praten, maar de hulpverlener kan toch een diagnose stellen.

De zelfportretten van enkele proefpersonen. V.l.n.r.: iemand met een normaal gewicht, iemand met boulimia en iemand met anorexia. Afbeeldingen: Universiteit van Haifa