Zelfs onder de slechtst denkbare omstandigheden zijn de overlevingskansen van vrouwen beter dan die van mannen.

Bijna overal ter wereld is het zo dat vrouwen gemiddeld langer leven dan mannen. In sommige landen valt de levensverwachting van vrouwen zelfs tien jaar hoger uit dan die van mannen. En dat is niet alleen onder de meest gunstige omstandigheden zo, zo blijkt uit een nieuw onderzoek. Ook in tijden van crisis is de levensverwachting van vrouwen een stuk rooskleuriger dan die van mannen en dat zou voornamelijk te verklaren zijn door biologische verschillen tussen mannen en vrouwen. Dat is te lezen in het blad Proceedings of the National Academy of Sciences.

Hongersnood en ziekte
De onderzoekers trekken die conclusies op basis van een enorme dataset. Deze dataset bestond uit de gegevens van verschillende populaties mensen die met serieuze crises te maken hebben gehad, waardoor zowel de levensverwachting van mannen als vrouwen afnam. Je moet dan bijvoorbeeld denken aan hongersnoden en besmettelijke ziekten. Zo bestudeerden de onderzoekers bijvoorbeeld de sterftecijfers van voormalige slaven in Liberië. Deze slaven waren eerder naar de VS getransporteerd, maar kregen hun vrijheid terug en keerden huiswaarts. Het is een verhaal met een trieste afloop: meer dan 40 procent van de teruggekeerde slaven stierf binnen een jaar, waarschijnlijk door toedoen van tropische ziekten waar ze niet of nauwelijks tegen bestand waren. En de baby’s die deze mensen kregen, wisten zelden hun tweede verjaardag te halen. Daarnaast bestudeerden de onderzoekers bijvoorbeeld ook de sterftecijfers van een groep Ieren die in de negentiende eeuw geconfronteerd werd met een aardappelziekte en daaruit voortkomende hongersnood. De levensverwachting van deze mensen nam daardoor met meer dan 15 jaar af.

Vier jaar langer
Uit het onderzoek blijkt dat vrouwen in dergelijke tijden van crisis – wanneer de sterftecijfers onder beide geslachten ongebruikelijk hoog waren – gemiddeld nog steeds langer leefden dan mannen. Het verschil tussen de levensverwachting van mannen en vrouwen liep in zware tijden nog steeds uiteen van zes maanden tot vier jaar.

Kindsterfte
Nadat de onderzoekers dat geconcludeerd hadden, besloten ze verder in te zoomen op de resultaten. Hierbij deelden ze de onderzochte populaties op in verschillende leeftijdsgroepen. Daaruit blijkt dat de betere overlevingskansen van vrouwen te herleiden zijn naar de verschillen die er zijn tussen de kindsterfte onder jongens en meisjes. Pasgeboren meisjes blijken meer te kunnen hebben dan pasgeboren jongens.

De resultaten suggereren dat het verschil tussen de levensverwachting van mannen en vrouwen niet volledig verklaard kan worden door sociale- of gedragsverschillen. In plaats daarvan lijkt de langere levensduur van de vrouw te herleiden te zijn naar biologische factoren. Je moet dan bijvoorbeeld denken aan hormonen. Zo is eerder aangetoond dat het vrouwelijke hormoon oestrogeen ervoor zorgt dat het lichaam beter om kan gaan met infectieziekten.