Lang werd gedacht dat ze het schild ontwikkelden om zich te beschermen, maar volgens een internationaal team van paleontologen zit het anders…

Dat schrijven de paleontologen in het blad Current Biology. Schildpadden zouden hun schild oorspronkelijk ontwikkeld hebben om zich onder de grond in te graven en niet om zich te beschermen.

Proto-schildpadden
De onderzoekers baseren zich op fossiele resten van proto-schildpadden die heel lang geleden leven en (deels) bedekt waren met een schild. Deze schildpadden worden aangeduid met de naam Eunotosaurusafricanus en werden teruggevonden in Zuid-Afrika. De schildpadden leefden zo’n 260 miljoen jaar geleden.

Het schild van de schildpad zou ontstaan zijn om onder de grond te kunnen komen. Afbeelding: Denver Museum of Nature & Science.

Het schild van de schildpad zou ontstaan zijn om onder de grond te kunnen komen. Afbeelding: Denver Museum of Nature & Science.

Graven
“Waarom het schild van de schildpad ontstond is een Dr. Seuss-achtige vraag en het antwoord lijkt voor de hand te liggen: voor bescherming,” vertelt onderzoeker Tyler Lyson. “Maar net zoals vogels hun veren oorspronkelijk niet ontwikkelden om te vliegen, was het schild van de schildpad in beginsel niet bedoeld ter bescherming, maar om onder de grond te graven en zo aan de barre omstandigheden in Zuid-Afrika, waar deze proto-schildpadden leefden, te ontkomen.”

Eén van de grote veranderingen die de proto-schildpadden door moesten maken om een schild te kunnen ontwikkelen, was een verbreding van de ribben. Dat lijkt niet zo ingrijpend, maar dat was het wel, aldus de onderzoekers. Bredere ribben maakten de torso veel stijver, waardoor de lengte van een stap kleiner wordt en een dier dus trager wordt. Ook ademhalen wordt er niet gemakkelijker op. “De belangrijke rol die ribben spelen in beweging en ademhaling is waarschijnlijk de reden dat we weinig variatie zien tussen de vorm van ribben,” vertelt Lyson. “Ribben zijn doorgaans vrij saai. De ribben van walvissen, slangen, dinosaurussen, mensen en bijna alle andere dieren zien er hetzelfde uit. Schildpadden vormen een uitzondering: hun ribben zijn enorm aangepast om een groot deel van het schild uit te kunnen maken.”

De fossiele resten van een schildpad die heel lang geleden leefde en daarnaast een moderne schildpad. Afbeelding: Denver Museum of Nature & Science.

De fossiele resten van een schildpad die heel lang geleden leefde en daarnaast een moderne schildpad. Afbeelding: Denver Museum of Nature & Science.