De Melkweg heeft een massa die 1,5 biljoen keer groter is dan die van onze zon.

Astronomen trekken die conclusie op basis van observaties van ruimtetelescoop Hubble en de Gaia-satelliet. Hun bevindingen zijn hier terug te lezen.

Donkere materie
Het is niet voor het eerst dat onderzoekers de massa van de Melkweg proberen in te schatten. Eerdere schattingen liepen echter sterk uiteen, van 500 miljard tot maar liefst 3 biljoen zonsmassa’s. Dat er zulke grote verschillen zijn tussen eerdere schattingen, is te verklaren doordat onderzoekers niet goed weten hoe donkere materie – verantwoordelijk voor zo’n 90% van de massa van een sterrenstelsel – gedistribueerd is. “We kunnen donkere materie niet direct waarnemen,” stelt onderzoeker Laura Watkins. “Dat leidt tot de onzekerheid die er momenteel omtrent
de massa van de Melkweg is: je kunt iets wat je niet kunt zien, niet accuraat meten.”


Bolvormige sterrenhopen
Maar Watkins en collega’s hebben daar iets op bedacht. Ze bestudeerden de snelheid waarmee bolvormige sterrenhopen zich rond de schijf van onze Melkweg verplaatsen. “Hoe zwaarder een sterrenstelsel is, hoe sneller de clusters onder invloed van de zwaartekracht van dat sterrenstelsel, bewegen,” aldus onderzoeker N. Wyn Evans. “De meeste eerdere metingen stelden alleen vast met welke snelheid een bolvormige sterrenhoop naar ons toe of van ons vandaan beweegt (…) Maar wij waren in staat om ook de zijdelingse beweging van clusters te meten en zo de complete snelheid en dus de massa van het sterrenstelsel te berekenen.”

Zoals gezegd maakten onderzoekers tijdens deze studie gebruik van twee datasets: gegevens verzameld door Gaia en gegevens verzameld door Hubble. Eerstgenoemde satelliet is ontworpen om de bewegingen van talloze objecten aan de sterrenhemel nauwkeurig vast te leggen en bestudeerde al tienduizenden bolvormige sterrenhopen die tot 65.000 lichtjaar van de aarde verwijderd waren. Uit de Hubble-dataset visten onderzoekers gegevens van bolvormige sterrenhopen die nog verder van de aarde verwijderd waren. “Door Gaia’s metingen van 34 bolvormige sterrenhopen te combineren met door Hubble uitgevoerde metingen van 12 nog verder van ons verwijderde bolvormige sterrenhopen, konden we de massa van de Melkweg vaststellen op een manier die zonder deze twee ruimtetelescopen ondenkbaar was geweest,” stelt onderzoeker Roeland P. van der Marel.