Want voor je het weet is het te laat. Daarvoor waarschuwt Elon Musk.

We kennen Musk natuurlijk allemaal van zijn ruimtevaartbedrijf SpaceX (de eerste commerciële partij die aanmeerde bij het internationale ruimtestation en voornemens is om rond 2025 mensen op Mars te zetten) en zijn automerk Tesla. Maar Musk heeft meer in zijn mars. Zo heeft hij ook een heel uitgesproken mening over kunstmatige intelligentie. En die steekt hij niet onder stoelen of banken.

Grootste gevaar
Dat bleek ook maar weer eens tijdens een bijeenkomst van de National Governors Association wanneer één van de gouverneurs Musk om advies vraagt met betrekking tot KI. “In mijn optiek is het (KI, red.) het grootste gevaar waar we als beschaving mee te maken hebben,” stelt Musk. “En ik denk dat we er allereerst zoveel mogelijk over te weten moeten komen (…) We moeten goed kijken naar de vooruitgang die geboekt wordt en de opmerkelijke prestaties van kunstmatige intelligentie bestuderen.” Een mooi voorbeeld van zo’n prestatie is de overwinning die een computer vorig jaar behaalde tijdens een potje Go: de computer versloeg de regerend wereldkampioen Lee Sedol. “Iets waarvan men dacht dat het onmogelijk was of wat misschien nog wel twintig jaar zou duren. En afgelopen jaar vernietigde AlphaGo ‘s werelds beste speler. En nu kan AlphaGo tegelijkertijd tegen de beste vijftig spelers spelen en ze allemaal verslaan. Dit tempo van vooruitgang is opmerkelijk.”

“Wat het gevaarlijkst is – en wat heel ongrijpbaar is – is de diepe intelligentie in het netwerk”

Een oorlog starten
En datzelfde tempo zien we ook in de robotica, zo stelt Musk. “Je ziet robots die vanuit het niets binnen enkele uren leren lopen: veel sneller dan elk levend wezen. Maar wat het gevaarlijkst is – en wat heel ongrijpbaar is – is de intelligentie diep in het netwerk. Wat kan zo’n diepe intelligentie doen? Nou, het kan een oorlog beginnen, door fake news te verspreiden, nep-emailaccounts op te zetten en neppe persberichten te verspreiden en gewoon informatie te manipuleren. De pen is machtiger dan het zwaard.” Het is een scenario dat vanzelfsprekend voorkomen moet worden en dus pleit Musk ervoor om regels op te stellen voor kunstmatige intelligentie “om zo de veiligheid van het publiek te garanderen.”

Bewustzijn
Musk realiseert zich heel goed dat de meeste bedrijven die zich bezighouden met KI – “niet het mijne” – daar niet op zitten te wachten. “Ze zullen roepen dat het de innovatie afremt, bla, bla en dat ze gaan verhuizen naar China – maar dat doen ze niet (…) het idee dat bedrijven verhuizen als er meer regelgeving komt, is onjuist, want dat doen ze gewoon niet. Tenzij het natuurlijk heel overdreven is, maar daar heb ik het niet over. Ik pleit gewoon voor bewustzijn op overheidsniveau en ik denk dat als er eenmaal bewustzijn is, mensen enorm angstig zullen zijn. En dat is ook terecht.”

“Ik denk dat als er eenmaal bewustzijn is, mensen enorm angstig zullen zijn. En dat is ook terecht”

Eerdere waarschuwingen
Musk is lang niet de enige die zich zorgen maakt over kunstmatige intelligentie. Ook Stephen Hawking heeft herhaaldelijk de alarmbel geluid. En eerder dit jaar publiceerden KI-deskundigen nog een lijst met daarop 23 richtlijnen waar verantwoord onderzoek naar en gebruik van kunstmatige intelligentie aan moet voldoen. “We moeten aannemen dat KI tot alles in staat is en ons daar ook op voorbereiden,” stelde professor Roman Yampolskiy, één van de deskundigen die de lijst ondertekenden, toen. “Als we ernaast zitten, zitten we nog goed.”

De roep om regelgeving omtrent KI komt dus zeker niet uit de lucht vallen. Maar zal deze ook gehoord worden? Het is twijfelachtig. Want het is lastig om grip te krijgen op de vrij ingewikkelde – en continu evoluerende – kunstmatige intelligentie. En hoe leg je iets wat je eigenlijk niet goed begrijpt, aan banden? Dat zal nog een hele worsteling worden voor de politiek.