pilaar1

Ruimtetelescoop Hubble heeft twintig jaar nadat hij de wereldberoemde foto van de Arendnevel maakte opnieuw zijn oog op deze prachtige nevel – met de overbekende pilaren – laten vallen. Het resultaat: een nog véél beter en mooier kiekje!

In 1995 maakte Hubble een fantastische foto van de Arendnevel die je ongetwijfeld wel eens voorbij hebt zien komen. Is het niet op Scientias.nl, dan wel op tv of in een tijdschrift. De foto werd namelijk in korte tijd wereldberoemd. En dat is niet zo gek: de Arendnevel met zijn stoffige pilaren is prachtig.

Wide Field Camera 3
En nu – zo’n twintig jaar nadat Hubble de Arendnevel op onnavolgbare wijze vastlegde – doet de ruimtetelescoop het nog eens dunnetjes over. Dit keer gebruikte hij de Wide Field Camera 3. Een camera die in 2009 op de telescoop geïnstalleerd werd. Het levert een nog scherper en breder beeld van de Arendnevel op (zie de afbeelding helemaal bovenaan dit artikel).

Extra foto
De nieuwe foto is gemaakt in zichtbaar licht. In aanvulling op deze foto maakte Hubble echter ook een kiekje in infrarood licht. De pilaren veranderen in silhouetten tegen een achtergrond vol sterren. Op deze foto zie je pasgeboren sterren (die in zichtbaar licht achter stof verborgen zitten) die in de pilaren ontstaan. Het infrarode kiekje maakt ook duidelijk hoe de pilaren kunnen bestaan. De pilaren worden mogelijk gemaakt doordat hun uiteinden een grote dichtheid hebben en een schaduw werpen op het gas eronder. Het gas tussen de pilaren is al lang weggeblazen.

Foto: NASA / ESA / Hubble, Hubble Heritage Team.

Foto: NASA / ESA / Hubble, Hubble Heritage Team.

Pillars of Creation
De foto die Hubble in 1995 van de nevel maakte, kreeg al snel een bijnaam: Pillars of Creation. Maar de nieuwe beelden laten duidelijk zien dat die bijnaam eigenlijk niet volledig is. De pilaren creëren niet alleen, ze vernietigen ook. Het stof en gas in deze pilaren wordt door de jonge sterren die in het stof ontstaan, verwarmd en winden van zware, nabije sterren zorgen ervoor dat de pilaren ‘eroderen’. Kortom: de sterren vernietigen langzaam aan de pilaren. Tegelijkertijd is het ook aan deze sterren te danken dat Hubble deze structuren ziet. Ze geven genoeg ultraviolet licht af om het gebied te verlichten en ervoor te zorgen dat wolken van zuurstof, waterstof en zwavel gaan gloeien.

De foto bewijst dat de oude Hubble – inmiddels begonnen aan zijn 25e jaar in een baan rond de aarde – nog tot grootse dingen in staat is. Op basis van deze prachtige foto’s van Hubble kunnen onderzoekers (letterlijk) een beter beeld krijgen van nevels zoals de Arendnevel. En dat is belangrijk, ook wanneer we meer willen weten over onze eigen oorsprong. Er is namelijk bewijs dat suggereert dat de zon in een vergelijkbaar turbulent stervormingsgebied geboren werd.