Naar verwachting stoten we dit jaar middels het verbranden van fossiele brandstoffen 37,1 miljard ton(!) CO2 uit.

Hoewel landen in het Parijsakkoord hebben toegezegd om de emissies fossiele brandstoffen terug te dringen, lijkt daar tot op heden nog niet veel van terecht te komen. Zo blijkt uit een nieuw onderzoek dat de CO2-uitstoot nu al voor een tweede jaar op een rij stijgt. De stijging voor 2018 wordt beraamd op 2,7 procent (zie afbeelding hieronder). De verwachte CO2-uitstoot door de verbranding fossiele brandstoffen wordt geschat op 37,1 miljard ton CO2. Tellen we daar overige menselijke activiteiten (zoals ontbossing, industrie en landgebruik) bij op, dan komen we uit op een totaal van 41,5 miljard ton CO2. Het onderzoek drukt ons nogmaals met de neus op de feiten dat de opwarming van de aarde onverminderd doorgaat.

De wereldwijde CO2-uitstoot zal in 2018 een nieuw record bereiken met een stijging van 2 procent. Afbeelding: Global Carbon Project

Fossiele brandstoffen
Uit de bevindingen blijkt dat de stijging van meer dan 2 procent vooral te wijten is aan een toename van het gebruik van kolen en een aanhoudende groei van olie en gas. De tien grootste vervuilers in 2018 zijn China, VS, India, Rusland, Japan, Duitsland, Iran, Saoedi-Arabië, Zuid-Korea en Canada. De EU als geheel eindigt op een derde plek. In de VS en Europa neemt vooral de emissies van auto’s en vrachtwagens toe. Daarnaast draagt ook het vliegtransport bij aan de oliestijging. Het gasgebruik is in de afgelopen jaren vrijwel onverminderd gegroeid. “We hebben krachtige beleids- en economische steun nodig om zo snel mogelijk nieuwe, emissie-vrije technologieën te implementeren om de uitstoot te verminderen,” zegt eerste auteur van het onderzoek Corinne Le Quéré.

Parijsakkoord
Om verdere opwarming van de aarde een halt toe te roepen, moet de wereldwijde uitstoot in 2030 zijn gehalveerd, voordat de uitstoot uiterlijk twintig jaar later tot nul is gedaald. Er is echter nog een lange weg te gaan. Zeker nu veel landen nog helemaal niet op schema liggen om de doelstellingen uit het Parijsakkoord te halen. Hierdoor lijkt de ambitieuze 1,5 graad opwarming ons door de vingers te glippen. “Dit jaar hebben we al gezien hoe klimaatverandering de impact van hittegolven wereldwijd kan versterken,” Le Quéré. “Als landen hun verplichtingen niet nakomen, stevenen we af op een op een opwarming van 3 graden Celsius tegen het einde van de eeuw.”

CO2-concentratie per jaar
Uit het onderzoek blijkt dat de CO2-concentratie in de atmosfeer in 2018 gemiddeld op zo’n 407 ppm (deeltjes per miljoen) uit zal komen. Dit is 45 procent boven de pre-industriële basislijn (1850-1900). Het betekent dat de concentratie broeikasgassen in 2018 opnieuw tot recordhoogte zal stijgen en daarmee 2017 (405.5 ppm) van de troon stoot. Ook is het aanzienlijk meer dan in 2016 (403.3 ppm) en 2015 (400.1 ppm).

Het goede nieuws
Toch is er ook nog goed nieuws. Zo is de uitstoot van broeikasgassen in 19 landen, waaronder Nederland, wel gedaald. Zo zijn Aruba, Barbados, de Tsjechische Republiek, Denemarken, Frankrijk, Groenland, IJsland, Ierland, Malta, Nederland, Roemenië, Slowakije, Slovenië, Zweden, Zwitserland, Trinidad en Tobago, het VK, de VS en Oezbekistan erin geslaagd om hun emissies het afgelopen decennium (2008 – 2017) te verlagen. Ook de inzet van hernieuwbare energie is exponentieel gegroeid. Al met al concluderen de wetenschappers dat het doel nog niet uit zicht is, al vereist het wel ingrijpende veranderingen. “De wereldwijde CO2-uitstoot moet vanaf 2020 toch wel echt beginnen af te nemen willen we de doelstellingen uit het Parijsakkoord halen,” zegt onderzoeker Christiana Figueres. “Dit moet mogelijk zijn. We hebben al dingen bereikt die tien jaar geleden nog ondenkbaar leken.”

Bijna alle landen hebben bijgedragen aan de toename van de mondiale emissies. Zo groeide in sommige landen de uitstoot, terwijl andere landen langzamere reducties lieten zien dan verwacht. China spant echter de kroon. Zo zijn zij goed voor 27 procent van het wereldtotaal, met een groei van – naar schatting – 4,7 procent in 2018, een nieuw record. De VS is goed voor 15 procent van het wereldwijde totaal en het ziet er naar uit dat hun uitstoot in 2018 met ongeveer 2,5 procent is gestegen. De EU neemt 10 procent van de wereldwijde emissies voor hun rekening. Er wordt een kleine daling van 0,7 procent voorspeld; dit is echter ruim onder de 2 procent per jaar die de EU tot 2014 liet zien.