Het gaat niet goed met het enige koraalrif dat Zweden rijk is: het Säcken-rif in de Koster Fjord. Het rif dreigt te verdwijnen en dus moeten wetenschappers in actie komen. Met een transplantatie hopen ze het rif toch nog te kunnen redden.

“We weten sinds het midden van de jaren ’20 dat koudwater koraalriffen in Zweden bestaan,” vertelt onderzoeker Mikael Dahl. “In die tijd waren koraalriffen op drie plaatsen in Koster Fjord terug te vinden. Vandaag de dag is alleen het Säcken-rif nog over en het bevindt zich in zeer slechte staat.”

Vissersschepen
Het koraal draagt de Latijnse naam Lophelia pertusa (zie de foto hierboven). Het koraal gedijt prima in water dat het hele jaar door een lage temperatuur heeft en bijzonder zout is. Aan die eisen wordt voldaan in het Koster Fjord. En toch heeft het rif het moeilijk. Dat komt met name door vissersschepen met trechtervormige netten die het koraal flink beschadigd hebben. Officieel mogen deze al meer dan tien jaar niet meer bij het koraal in de buurt komen. “Maar beschadigingen door trawlers zijn nadat die wet is ingesteld nog regelmatig waargenomen.” Inmiddels gaat het zo slecht met het rif dat het helemaal dreigt te verdwijnen.

Het rif

Het Säcken-rif strekt zich van oudsher over zo’n 5000 vierkante meter uit. Slechts 300 tot 500 vierkante meter wordt nu nog in beslag genomen door levend koraal.

Larven
Maar er is nog hoop. Beschadigde riffen kunnen zich op natuurlijke wijze herstellen. Maar daarvoor hebben ze larven nodig die afkomstig zijn van andere riffen. Lang hoopten onderzoekers dat larven uit riffen nabij Noorwegen het enige Zweedse rif wel te hulp zouden komen. Maar recentelijk onderzoek heeft aangetoond dat het Säcken-rif eigenlijk te geïsoleerd ligt: larven kunnen het lastig bereiken. Het feit dat de genetische diversiteit in het Säcken-rif extreem laag is, onderschrijft dat. “Dat betekent dat het zeer onwaarschijnlijk is dat het Säcken-rif zich natuurlijk gaat herstellen,” vertelt Dahl. “In plaats daarvan moeten we maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat het rif overleeft.”

De onderzoekers gaan het rif daarom zelf restaureren. Daarvoor halen ze gezond koraal uit Noorwegen en plaatsen het op het Zweedse rif. Ze hopen dat het koraal die verhuizing overleeft en het Zweedse rif gaat helpen om zich te herstellen. De onderzoekers hopen natuurlijk van harte dat hun trucje werkt. Want het Säcken-rif verliezen zou wel heel erg zijn. Er is hier koraal aangetroffen dat al zeker duizenden jaren oud is. En in het Noorweegse rif zijn zelfs koralen teruggevonden die 6200 jaar oud zijn. “In andere woorden: niet alleen de riffen zelf zijn extreem oud, maar het koraal dat we nu zien, zijn echt dezelfde individuen die kort nadat het ijs zich terugtrok in dit gebied kwamen. Deze individuele koralen leven hier al sinds lang voordat de farao’s de piramides bouwden in diepe duisternis.”