schaap

Wetenschappers hebben cellen ontdekt die een dier laten weten in welk seizoen het leeft en wat er moet gebeuren.

“Wetenschappers hebben lang nagedacht over hoe veel dieren hun fysiologie naar aanleiding van een nieuw seizoen veranderen,” vertelt onderzoeker Andrew Loudon. Zo zijn er dieren die ’s winters een winterslaap houden. Andere dieren moeten in de winter paren, zodat ze in de lente – als er meer voedsel voorhanden is – hun jongen op de wereld kunnen zetten. Maar hoe weten deze dieren nu dat het tijd is om te gaan slapen of te paren?

Daar kunnen onderzoekers na experimenten met schapen nu meer duidelijkheid over geven. In het brein van de dieren bevindt zich de hypofyse. En in die hypofyse vinden we de pars tuberalis. In de pars tuberalis hebben onderzoekers nu gespecialiseerde cellen ontdekt die reageren op hoeveel daglicht er is. De activiteit van deze cellen – die de onderzoekers aanduiden als kalender-cellen – verandert door het jaar heen sterk. Zo worden er in de winter andere eiwitten geproduceerd dan in de zomer. Die verandering in de productie van eiwitten is volgens de onderzoekers een soort klok die de dieren laten weten in welk seizoen ze leven.

De grote vraag is nu of ook mensen over deze kalender-cellen beschikken. “Wetenschappers dachten ooit dat mensen zich niet aan de seizoenen aanpassen, maar recent onderzoek heeft ontdekt dat dat niet klopt,” vertelt onderzoeker Shona Wood. Zo blijkt er per seizoen variatie te zijn in de mate waarin we beschermd zijn tegen infectieziekten. “Ons onderzoek kan ons helpen begrijpen hoe dat precies werkt.”