Ken jij schaal van Kardasjov? Volgens onderzoekers van de universiteit van Rochester is deze classificatie nodig aan vervanging toe.

De schaal van Kardasjov (of Kardashev) werd in 1964 bedacht door de astronoom Nikolai Kardashev. De schaal laat zien hoe technologisch geavanceerd een beschaving is, op basis van de hoeveelheid energie die ze kunnen gebruiken. Een type I-beschaving is in staat om alle op een planeet beschikbare energie te gebruiken. Een type II-beschaving kan alle beschikbare energie die uitgaat van een enkele ster gebruiken. Dit kan bijvoorbeeld met een Dyson-bol. Een type III-beschaving beschikt over net zoveel energie als een totaal sterrenstelsel.

Een Dysonbol. Afbeelding: Vedexent (via Wikimedia Commons).

Aangezien de mensheid nog niet in staat is om alle beschikbare energie op aarde te gebruiken, is de mensheid nog geen type I-beschaving. Volgens een berekening van Carl Sagan zitten wij mensen momenteel op 0,7.

Wetenschappers van de universiteit van Rochester beweren dat er iets mis is met de schaal. “De schaal van Karashev gaat alleen over energiegebruik”, zegt professor Adam Frank. “Er is ook nog een andere kant. Waar energie wordt opgewekt, ontstaat afval. Onze classificatie houdt rekening met de gevolgen van energiegebruik voor de gehele planeet.”

Klasse I, II en III
De schaal van Frank en zijn collega’s bestaat uit vijf niveaus. Een klasse I-planeet is een planeet zonder atmosfeer, bijvoorbeeld Mercurius. Een klasse II-planeet is een planeet met atmosfeer, maar zonder leven. Denk aan Venus en Mars. Een klasse III-planeet is een planeet met een dunne biosfeer, waar biologische activiteit mogelijk is. Toch heeft leven nog geen invloed op de volledige planeet. De aarde was 2,5 miljard jaar geleden een klasse III-planeet. Toen was er nog nauwelijks zuurstof aanwezig in de atmosfeer. Ook Mars is ooit mogelijk een klasse III-planeet geweest.

Van Klasse I naar Klasse V. Illustratie: Michael Osadciw (via universiteit van Rochester)

Wat is een biosfeer?

De biosfeer is het leefgebied van alle organismen op een planeet. In het geval van de aarde gaat de biosfeer van enkele meters onder de grond tot zo’n acht kilometer in de lucht. Ook de oceanen maken onderdeel uit van de biosfeer.

Klasse IV en V
Momenteel is de aarde een klasse IV-planeet. Een dikke biosfeer beïnvloedt de planeet. Organismen op een planeet beïnvloeden processen van het oppervlak tot de bovenste lagen in de atmosfeer.

In de toekomst wordt de aarde mogelijk een klasse V-planeet. Op zo’n planeet verbeteren bewoners de biosfeer, zodat zij en de planeet er beter van worden. Op aarde zou het betekenen dat we in staat zijn om een grote woestijn, zoals de Sahara, te vergroenen door er bomen te planten die CO2 omzetten in zuurstof. Of waarbij genetisch aangepaste bomen met fotovoltaïsche bladen zonne-energie omzetten in elektriciteit.

Op een Klasse V-planeet verbeteren bewoners de biosfeer. Ziet de aarde er in de toekomst zo uit vanuit de ruimte?

Oppassen
“Een type II-beschaving op de schaal van Kardasjov is in staat om te leven zonder biosfeer”, zegt Frank. “Dit geldt nog niet voor ons. Wij moeten onszelf zien als onderdeel van de biosfeer. Als we niet oppassen, dan gaat de aarde gewoon door, maar zonder ons.”