Filosoof Susan Anderson en haar man, computerwetenschapper Michael Anderson hebben zo op het eerste gezicht weinig gemeen. En toch komt hun expertise samen en wel in een robot die in staat is om zich ethisch te gedragen. De wetenschappers voerden specifieke ethische problemen in de computer in en ‘leerden’ de robot hoe deze daarop hoorde te reageren.

“Er zijn machines die dingen doen die ethische kwesties met zich meebrengen,” vertelt Susan Anderson. Ze denkt dan aan machines die werken met geld of zich bezighouden met de veiligheid van mensen. “Willen we er dan niet zeker van zijn dat ze zich ethisch gedragen?”

Twee domeinen
Als het gaat om ethiek en robots dan komen twee domeinen samen: artificial intelligence en ethiek (een onderdeel van filosofie). Over de vraag of ethiek standaard in alle robots moet worden ingebouwd, bestaat nog twijfel.

Afweging
Maar het kan wel, zo toonden de Andersons aan. Ze gebruikten de robot Nao voor hun onderzoek. Deze robot moet mensen helpen herinneren om hun medicijnen in te nemen. En daar horen allerlei (ethische) afwegingen bij. Zo moet de robot ervoor zorgen dat de patiënt de medicijnen neemt en zo bewerkstelligen dat deze er baat bij heeft. Maar de robot moet ook respect op kunnen brengen voor het recht op autonomie. De robot moet daarin een balans vinden en kunnen beslissen wanneer hij zijn ‘patiënt’ in diens waarde laat en een dokter waarschuwt of blijft aandringen om toch de medicijnen te nemen.

Hoewel de studie naar robots en ethiek nog pril is, is het volgens Michael Anderson goed om er alvast over na te denken. “We moeten denken aan dingen die robots voor ons kunnen doen als ze de ethiek beheersten. We zouden ze dan toestaan om veel meer voor ons te doen. We zouden ze meer vertrouwen.” Op lange termijn zouden wij mensen mogelijk zelfs van de ethische robots kunnen leren.