wortel

Door het dag- en nachtritme van groente en fruit te manipuleren, kunnen we ervoor zorgen dat ze juist op momenten waarop mensen groente en fruit eten, meer gezonde stofjes produceren. Dat hebben wetenschappers ontdekt.

Het idee voor het onderzoek ontstond toen wetenschapper Janet Braam met haar tienerzoon een eerder onderzoek van haar hand besprak. Uit dit onderzoek was gebleken dat planten over een circadiaan ritme beschikken en dat gebruiken om zich te beschermen tegen hongerige insecten. De plant zandraket – Arabidopsis thaliana – begint een paar uur voor zonsondergang extra stofjes te produceren die de plant moeten beschermen tegen insecten. En daarmee is de timing van de plant perfect: rond die tijd beginnen de hongerige insecten namelijk met eten. “Ik vertelde mijn zoon over dit onderzoek en hij zei: “Nou, dan weet ik wel op wat voor moment ik mijn groenten moet eten!,” vertelt Braam. “En dat was mijn ‘aha-moment’. Hij dacht eraan om het eten van groenten te vermijden op het moment dat ze de meeste insecten bestrijdende stofjes aanmaakten, maar ik wist dat sommige van deze stofjes goed zijn voor de menselijke gezondheid.” En daarmee was een vervolgonderzoek geboren. Braam en haar collega’s besloten uit te gaan zoeken of het mogelijk was om het circadiaan ritme van groente en fruit zo aan te passen dat ze juist op het moment waarop mensen groente en fruit eten, meer gezonde stofjes produceren.

Jetlag
In het vervolgonderzoek werkten de wetenschappers met wortelen. Ze plaatsten deze in een afgesloten kamer en stelden ze gecontroleerd bloot aan licht, in een poging het circadiaan ritme van de wortelen te veranderen. Het is te vergelijken met het proces waar verre reizigers doorheen gaan wanneer ze naar de andere kant van de wereld reizen. In eerste instantie hebben ze een jetlag. Tot hun circadiaan ritme zich reset en aanpast aan het ritme van de nieuwe locatie.

WIST U DAT…

Kankerbestrijdende antioxidanten
Ook de wortelen bleken hun circadiaan ritme te kunnen resetten. Ze pasten zich aan aan het dag- en nachtritme dat de onderzoekers ze oplegden. “Groente en fruit sterft niet op het moment dat het geoogst wordt,” legt Braam uit. “Ze reageren dagen erna nog op hun omgeving en wij ontdekten dat we licht kunnen gebruiken om ervoor te zorgen dat ze op bepaalde momenten op een dag meer kankerbestrijdende antioxidanten aanmaken.” De onderzoekers bleken er bijvoorbeeld voor te kunnen zorgen dat de bladeren van wortelplanten op bepaalde momenten op de dag meer insecten bestrijdende stofjes aanmaken. Eén van die stofjes is een antioxidant die bekend staat als 4-MSO. Van dit stofje weten we dat het kanker bestrijdt.

Het onderzoek heeft mogelijk ook implicaties voor de manier waarop groenten en fruit worden opgeslagen en vervoerd. De onderzoeksresultaten suggereren namelijk dat het opslaan van groente en fruit in een donkere omgeving (bijvoorbeeld een vrachtwagen of koelcel) het circadiaan ritme van groente en fruit verstoort. “We kunnen nog niet zeggen of opslag in licht of duisternis de levensduur van groente of fruit verkort,” benadrukt Braam. “Wat we wel aan kunnen tonen, is dat zorgen dat de interne klok van groente en fruit blijft tikken voordelen heeft als het gaat om resistentie ten opzichte van insecten en mogelijk ook voordelig is voor de menselijke gezondheid.” Onderzoeker Danielle Goodspeed voegt toe: “Het is opwindend te bedenken dat we mogelijk in staat zijn om de voordelen die groente en fruit voor onze gezondheid hebben, nog een boost te geven door de manier waarop we groente en fruit opslaan, te veranderen.”