gist

Wetenschappers zijn er met behulp van slechts enkele genetische veranderingen in geslaagd om het leven van bakkersgist aanzienlijk te verlengen. De gist kan nu – in ‘gistjaren’ tot wel 800 jaar oud worden: ongeveer tien keer ouder dan normaal. Zullen wij mensen ooit dat voorbeeld volgen?

De onderzoekers zetten de gist op een dieet, waardoor de gist nog maar een beperkt aantal calorieën binnenkreeg. Ook zetten ze twee genen – RAS2 en SCH9 – op non-actief. Deze genen zorgen ervoor dat gist veroudert en dat mensen kanker krijgen.

Tien keer langer
Het resultaat was verbazingwekkend. De gist kon daarna tot wel tien keer langer leven dan normaal. Nog nooit werd het leven van een organisme zo gerekt. En, ook niet onbelangrijk, de behandeling die de onderzoekers de gist gaven, bleek geen bijwerkingen te hebben.

Minder calorieën

Zoals gezegd werd de gist op een dieet gezet. Hoe dat een bijdrage aan een langer leven levert? Doordat de gist voedingswaarden tekort komt, komt deze in een speciale ‘modus’ terecht waarbij alle energie die de gist normaal in groei en voortplanting steekt nu naar de anti-verouderingssystemen gaat. Experimenten tonen dan ook al jaren aan dat uithongering ervoor zorgt dat organismen – van gist tot muizen – die uitgehongerd worden minder last hebben van ziekten en langer leven.

Cellen
Het werk brengt wetenschappers dichterbij het ultieme doel: het controleren van de overlevingskansen en de gezondheid van cellen, oftewel de bouwblokken waar alle organismen uit bestaan. “Wij leggen de fundering voor het reprogrammeren van gezond leven,” concludeert onderzoeker Valter Longo.

Ecuador
Een volgende stap is onderzoek onder muizen. Ook willen de wetenschappers een groep mensen in Ecuador met mutaties die vergelijkbaar zijn met de beschreven mutaties in gist, gaan bestuderen. “Mensen met twee kopieën van de mutaties zijn klein van gestalte en hebben ook andere gebreken,” legt Longo uit. “We zijn nu op zoek naar familieleden met slechts één kopie van de mutatie die ‘normaal’ lijken. We hopen dat zij minder vaak ziek worden en langer leven.”

Al met al zal het niet meevallen om het leven van mensen op dezelfde manier als het leven van gist te verlengen, zo waarschuwt Longo. Vooral omdat de mensen in Ecuador laten zien dat mutaties die leiden tot een langer leven gepaard gaan met groeistoornissen en andere gezondheidsproblemen. Het is waarschijnlijk dan ook verstandig om de kennis en kunde die de onderzoekers tijdens hun studies opdoen niet direct te gebruiken om het leven van mensen te verlengen. Dat is nog te hoog gegrepen. Maar wat kunnen de onderzoekers er dan wel mee? Longo denkt onder meer aan het reprogrammeren van cellen om zo bepaalde ziekten te voorkomen.