buckminsterfullereen

Astronomen van de universiteit van Basel hebben voor het eerst een molecuul gevonden dat sterlicht absorbeert. Dit molecuul heeft de vorm van een voetbal. Astronomen noemen deze piepkleine koolstofvoetbal een buckminsterfullereen.

Bijna honderd jaar geleden ontdekten astronomen donkere gaten in het spectrum van sterlicht. Deze gaten worden diffuse interstellaire banden genoemd. Tot nu toe was er geen verklaring gevonden voor de aanwezigheid van deze banden, al wezen astronomen wel in de richting van grote moleculen die koolstof bevatten.

Absorptielijnen in het spectrum van sterlicht.

Absorptielijnen in het spectrum van sterlicht.

Nu is er hard bewijs gevonden dat buckminsterfullerenen verantwoordelijk zijn voor de absorptielijnen. Een buckminsterfullereen is een allotroop van koolstof, opgebouwd uit moleculen van zestig koolstofatomen. Door de grote bolvorm kan een buckminsterfullereen een kleiner molecuul of atoom insluiten, zoals een heliumatoom.

Laboratoriumonderzoek
De onderzoekers ioniseerden enkele duizenden fullerenen in hun laboratorium. Hierdoor kregen de buckminsterfullerenen een positieve lading. Vervolgens werden de fullerenen langzaam afgekoeld tot een temperatuur werd bereikt van zes graden Kelvin. Dat is ongeveer -267 graden Celsius. Zo koud is het in de interstellaire ruimte. Vervolgens analyseerden de onderzoekers een laserpuls die door de buckminsterfullerenen reisde. Ze zagen absorptielijnen op twee golflengten, die overeenkomen met de posities van diffuse interstellaire banden.

Eeuwenoud raadsel opgelost
“Dit is absoluut een doorbraak, waarmee we een eeuwenoud raadsel oplossen”, zegt professor John P. Maier van de universiteit van Basel. Daarnaast is het een bewijs dat geïoniseerde buckminsterfullerenen in de interstellaire ruimte zweven. “Dit is opvallend, omdat dit een complex molecuul is.”