Dat zou de zomer een stuk aangenamer maken!

Wie aan muggen denkt, denkt aan muggenbeten. En die zijn – met name vanwege de bijkomende jeuk – behoorlijk vervelend. Maar in sommige streken zijn muggenbeten ronduit levensgevaarlijk. Denk aan landen waarin muggen leven die drager zijn van malaria of knokkelkoorts en er niet voor terugdeinzen om hun slachtoffers met dergelijke ziekten op te zadelen.

Niet meer steken
Wetenschappers wereldwijd werken hard om deze ziekten een halt toe te roepen. Zo werd er eerder bijvoorbeeld geëxperimenteerd met het steriliseren van vrouwelijke malariamuggen in de hoop zo de complete populatie malariamuggen – en daarmee de kans op malaria – kleiner te maken. Onderzoekers van de universiteit van Oregon gooien het nu echter over een andere boeg: ze willen kijken of het mogelijk is muggen zover te krijgen dat ze helemaal niet meer steken.

902 genen
De onderzoekers richtten zich op de muggensoort Wyeomyia smithii. Een bewuste keus: het is de enige muggensoort waarvan we weten dat vrouwtjes óf dol zijn op bloed óf er totaal niet in geïnteresseerd zijn. De onderzoekers identificeerden 902 genen die verband houden met het nuttigen van bloed en 478 genen die ervoor zorgen dat sommige vrouwtjes van deze soort geen bloed nuttigen.

“Als er niet gebeten wordt, wordt er ook geen ziekte overgedragen. Punt.”

De oplossing?
Het onderzoek staat nog in de kinderschoenen, maar groeit als het aan onderzoeker Christina Holzapfel uit tot dé oplossing voor het muggenprobleem. “We zoeken de genen die zich op de overgang tussen bijten en niet bijten bevinden (…) als we uit kunnen vogelen hoe we de bijt-genen uit kunnen schakelen, zou dat de door een vector veroorzaakte ziekten wereldwijd terugdringen. Als er niet gebeten wordt, wordt er ook geen ziekte overgedragen. Punt.” De onderzoekers hopen in de nabije toekomst ook de gewone steekmug – die onder meer het Westnijlvirus kan verspreiden – en de Aziatische tijgermug – die onder meer zika en knokkelkoorts veroorzaakt – en de Afrikaanse malariamug te bestuderen.

Uiteindelijk hopen de onderzoekers er met behulp van een natuurlijk mechanisme voor te zorgen dat muggen niet langer steken. Zo produceren alle muggen van de soort W. smithii de eiwitten die in verband worden gebracht met het nuttigen van een bloedmaaltijd. Maar de niet-stekende muggen missen vervolgens de enzymen die nodig zijn om bepaalde stofwisselingsprocessen op gang te brengen. “De auto is volgetankt en staat klaar op het kruispunt, maar het verkeerslicht staat op rood,” stelt onderzoeker Michael E. Pfrender. Wellicht kunnen we in de toekomst op een vergelijkbare – door de natuur bedachte – manier voorkomen dat ook verspreiders van gevaarlijke ziekten ervan weerhouden worden om mensen te bijten. Dat zou ervoor zorgen dat deze muggen niet langer in staat zijn om ziekten over te dragen, maar nog wel gewoon kunnen gedijen en hun plek in de voedselketen kunnen handhaven.