Het is een ambitieus idee, maar het moet nu toch echt gaan gebeuren. Wetenschappers willen kilometers diep boren, door de aardkorst heen, richting de superhete mantel. De technologie zou er klaar voor zijn.

Het idee is niet nieuw, maar lang kwam de wetenschap net dat beetje kennis en technologie tekort om schetsen werkelijkheid te laten worden. Nu staat niets de onderzoekers meer in de weg, zo stellen ze zelf in het blad Nature.

Oceaan
De eerste stappen worden volgende maand al gezet, zo schrijft geoloog Damon Teagle. De onderzoekers gaan dan proefboren in de Stille Oceaan. In principe moet het mogelijk zijn om in 2020 te beginnen met het echte werk. Die boringen vinden ook in de oceaan plaats: de korst is hier het dunst (‘slechts’ zes kilometer).

Uitdaging
En dat is een uitdaging. De beste boorinstallaties hebben nooit verder geboord dan twee kilometer in de korst. Daar komt nog eens bij dat het op extreme diepte ook extreem warm is: tot wel 300 graden Celsius. En ook de druk is er gigantisch: 21 miljoen kilo per vierkante meter. “Er zijn diepere gaten geboord, maar die zijn op het land of in relatief zachte sedimenten gemaakt,” weet Teagle.

WIST U DAT…

Laagjes
De aarde bestaat uit tal van lagen (zie ook de afbeelding hierboven). Onder de korst bevindt zich de mantel die zo’n 3200 kilometer dik is. In deze laag bevindt zich enorm veel gesteente. Hoe het er allemaal precies uitziet? De wetenschappers weten het niet goed. Het enige wat we tot op heden van de mantel hebben gezien, zijn gesteenten die via vulkanen werden uitgespuugd. En deze zijn zo vervormd door de lange reis naar boven dat het twijfelachtig is of het wel zulke representatieve resultaten zijn.

Oorsprong
De samenstelling van de mantel kan de wetenschappers ook meer vertellen over het ontstaan van de aarde. En wellicht wordt duidelijk welke processen zich in het hart van onze planeet afspelen en hoe die aardbevingen, vulkaanuitbarstingen en tsunami’s veroorzaken.

Moho
De onderzoekers zijn ook heel nieuwsgierig naar de Moho-laag. “We weten wat er gebeurt als seismische golven door de Moho bewegen, maar we weten niet wat het is,” vertelt Teagle.

Veilig?
Dat de wetenschappelijke belangen groot zijn, moge duidelijk zijn. Maar is het ook veilig? De wetenschappers denken van wel. Op de plaats waar geboord wordt, bevinden zich geen gas- of oliebellen, dus de kans op een blow-out is te verwaarlozen. Ook kunnen de gesteenten uit de mantel via de boor niet omhoogdringen: het gat is te smal en de gesteenten zijn niet gesmolten. Het enige gevaar is dat het boorgat instort, maar dat zou geen gevolgen hebben voor de omgeving.

Hoewel de wetenschappers heel optimistisch zijn, is het echte werk nog ver weg. Dat is ergens misschien maar goed ook: het geeft de onderzoekers de tijd om meer over de aarde te weten te komen. Want één ding hebben we na de recente natuurrampen wel geleerd: met de aarde valt niet te spotten!